Dokumentazioaren Ezinbesteko Balio Juridikoa eta Enpresaren Erantzukizuna

Euskal enpresa askotan uste oker bat zabaldu da: kanal digital bat (SaaS software bat) kontratatzearekin batera legea automatikoki betetzen dela pentsatzea. Hori akats larria da, milioi bat eurorainoko zigorrak ekar ditzakeena. 2/2023 Legeak ez du tresna teknologiko huts bat eskatzen; Barne Informazio Sistema integral bat ezartzea agintzen du. Tresna horrek ez du inolako balio legalik baldin eta bere atzean ez badaude Administrazio Kontseiluak onartutako politika orokorrak, ikerketa-prozedura arautuak, sindikatuekin egindako kontsulta-aktak eta datu-babeseko berme formalak. Lan Ikuskaritzak edo A.A.I.k ikuskapen bat egiten dutenean, lehenengo eskatzen dutena ez da webguneko pantaila-argazkia, enpresaren karpeta dokumental osoa baizik.

Tresna Informatikotik Haratago: Sistema Dokumental Osoaren Premia

Teknologia garrantzitsua da, baina zuzenbidean dokumentuak dira errealitatea frogatzen duten bakarrak. Zuzendaritzak ezin du esan «guk kanal bikaina daukagu» baldin eta ikuskatzaile baten aurrean ezin badu aurkeztu organo gorenak sinatutako izendapen-agiria edo langileei emandako informazioaren egiaztagiria.

Ikuspegi prozesaletik, 2/2023 Legeak betebehar positiboak ezartzen dizkie enpresei: erantzukizun proaktiboaren printzipioa (accountability). Horrek esan nahi du zigor-arloko edo lan-arloko epaiketa batean enpresak berak frogatu behar duela neurri guztiak garaiz eta forman hartu zituela. Froga hori lortzeko bide bakarra dokumentazio-multzo sendo, eguneratu eta koherente bat edukitzea da.

Gainera, Euskal Herriko industria-sarean ohikoa da ISO 37002 (Salaketa Kudeatzeko Sistemak), ISO 37301 (Betetze Kudeaketa) edo UNE 19601 (Zigor-Arloko Betetzea) ziurtagiriak edukitzea. Arau horiek guztiek nahitaez eskatzen dute prozedura idatziak, rol zehatzak eta kontrol-erregistroak egotea. Beraz, dokumentazioa ondo egituratuta edukitzea lege-betebeharra izateaz gain, nazioarteko merkatuetan lehiatzeko ezinbesteko berme korporatiboa da.

Ikuskapen-organoek, dela Eusko Jaurlaritzako Lan Ikuskaritzak, dela Nafarroako Gobernuaren ikuskaritza-zerbitzuek edo Estatuko A.A.I.k, irizpide formal zorrotzak jarraitzen dituzte. Ez dute onartzen ahozko azalpenik: agiri bakoitzak data egiaztatua, organo eskudunaren sinadura eta erregistro-zenbakia izan behar ditu. Agiri horien faltak berehala desitxuratzen du konpainiaren defentsa, zigor ekonomiko larriak ezarriz eta enpresaren izen ona auzitan jarriz.

Barne-Informazioko Sistemaren Politika Orokorra (5.2.a Artikulua)

Hauxe da sistemaren oinarrizko konstituzio korporatiboa. Dokumentu honek erakundearen konpromiso etiko gorena jasotzen du eta Administrazio Kontseiluak edo zuzendaritza-organo gorenak onartu behar du berariaz:

Politikak argi eta garbi definitu behar ditu zein diren enpresaren printzipio nagusiak arau-hausteen aurrean: tolerantzia zero ustelkeriaren eta iruzurraren aurrean, salatzailearen konfidentzialtasun absolutua, salaketa anonimoak onartzeko bermea eta errepresalien debekua. Dokumentu hori publikoa izan behar da, eta enpresaren webgunean zein langileen intranetean modu ikusgarrian eta eskuragarrian argitaratu behar da.

Dokumentu honen garrantzia estrategikoa da: salatzaile baten aurkako errepresaliak gertatzen badira, epaileak politika hori aztertuko du enpresak benetan prebentzio-kultura zeukan ala paper hutsa zen erabakitzeko. Politika horretan berariaz jaso behar da Sistemaren Arduradunak independentzia osoa duela eta zuzendaritzako inork ezin diola agindurik eman espediente baten tramitazioan.

Euskal enpresen kasuan, politikak berariaz aipatu behar ditu lurraldeko instituzio eskudunak: Herri-Kontuen Euskal Epaitegia (HKEE), Arartekoa, Nafarroako Kontuen Ganbera eta Foru Ogasunak. Horrez gain, dokumentuak argi utzi behar du langileak ez duela inolako zigorrik jasoko fede onez alerta bat jartzeagatik, nahiz eta gerora ikerketak frogatu kexa oinarririk gabekoa zela. Fede onez jardutea da babesaren giltza nagusia.

Barne-Kanalaren Kudeaketa Prozedura eta Protokoloa (9. Artikulua)

Politika printzipioen deklarazioa den bitartean, Kudeaketa Prozedura urratsez urratseko eskuliburu praktikoa da. 2/2023 Legearen 9. artikuluak xehetasun handiz arautzen du zer jaso behar duen prozedura honek:

Lehenik, salaketak jasotzeko bideak zehaztu behar ditu (plataforma digital zifratua, posta-helbidea, bilera presentziala eskatzeko bidea eta ahots bidezko mezularitza). Bigarrenik, epeak oso zorrotz finkatu behar ditu: 7 egun balioduneko epea salaketaren jaso-agiria bidaltzeko eta gehienez 3 hilabeteko epea ikerketa amaitu eta erantzuna emateko (konplexutasun handiko kasuetan beste 3 hilabetez luza daitekeena).

Hirugarrenik, ikerketa-fasearen garapena arautu behar du: nola biltzen diren frogak, nola bermatzen den salatutako pertsonaren entzuna izateko eskubidea (alegazioak aurkezteko 10-15 eguneko epea emanez), eta nola bermatzen den errugabetasun-presuntzioa. Azkenik, espedientea ixteko modalitateak definitu behar ditu: artxibatzea (zantzurik ez badago), barne-neurri zuzentzaileak hartzea edo gaia Fiskaltzara edo Europar Fiskaltzara (EPPO) bidaltzea delitu-zantzuak daudenean.

Prozedura horrek gatazka-egoerak kudeatzeko protokolo berezi bat ere aurreikusi behar du: zer egin salaketa Sistemaren Arduradunaren aurkakoa bada? Edo zuzendari nagusiaren aurkakoa bada? Dokumentuak zehaztu behar du ordezko ikertzaile independente bat izendatzeko mekanismoa, interes-gatazkak saihesteko eta prozesuaren gardentasuna bermatzeko.

Sistemaren Arduradunaren Izendapen Formala eta Jakinarazpena

2/2023 Legearen 8. artikuluaren arabera, erakundeko Administrazio Kontseiluak pertsona fisiko bat edo kide anitzeko organo bat izendatu behar du Barne Informazio Sistemaren Arduradun gisa:

Izendapen hori Administrazio Kontseiluaren akta ofizialean jaso behar da, notarioaren aurrean edo enpresaren liburu ofizialetan behar bezala inskribatuta. Agiri horretan berariaz adierazi behar da Arduradunak autonomia osoa duela bere funtzioetan, ezin zaiola zigorrik ezarri bere ikerketengatik eta baliabide tekniko zein finantzario nahikoak dituela bere eginkizunak betetzeko.

Baina izendapen-agiria ez da enpresaren barruan geratzen. Legearen 8.3 artikuluak agintzen du izendapena egin eta 10 egun balioduneko epean Informaria Babesteko Agintaritza Independenteari (A.A.I.) jakinarazi behar zaiola telematikoki. Jakinarazpen horretan Arduradunaren datuak, kargua eta izendapenaren arrazoiak adierazi behar dira. Jakinarazpen hori ez egitea arau-hauste administratiboa da.

Kargu-uzteak edo ordezko berrien izendapenak ere modu berean jakinarazi behar zaizkio A.A.I.ri 10 eguneko epean, arrazoiak zehaztuz. Horren helburua da saihestea enpresak Arduraduna kaleratzea edo kargutik kentzea ustelkeria-kasu deseroso bat ikertzen ari delako. Horrela, Arduradunak blindatze instituzional sendoa jasotzen du bere lanerako.

Langileen Legezko Ordezkariekin (RLT) Aurretiazko Kontsultaren Akta

Hauxe da enpresek gehien ahazten duten agiria, eta lan-arloko epaitegietan kaleratzeak eta prozedurak baliogabetzeko arrazoi ohikoena bihurtu dena Euskal Herrian:

5.1 Artikuluaren Agindu Zorrotza: Aurretiazko Kontsulta Derrigorrezkoa

2/2023 Legearen 5.1 artikuluak hitzez hitz ezartzen du Barne Informazio Sistema ezarri aurretik langileen legezko ordezkariei (enpresa-batzordeari, langileen ordezkariei edo atal sindikalei) aurretiazko kontsulta egin behar zaiela. Euskal lantegietan ordezkaritza duten sindikatuek (ELA, LAB, CCOO, UGT) eskubide osoa dute kanalaren baldintzak, anonimotasun-bermeak eta funtzionamendua aztertzeko sistema martxan jarri aurretik.

Enpresak ezin du kanala ezarri eta gero sindikatuei jakinarazi; aurretiazko kontsulta-prozesu formal bat ireki behar du. Prozesu hori amaitzean, Kontsultaren Akta formala sinatu behar da, bileren datak, eztabaidatutako puntuak, sindikatuen iritziak eta enpresaren erantzunak jasoz. Akordiorik lortzen ez bada ere, enpresak frogatu ahal izan behar du kontsulta benetan eta fede onez egin zela.

Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak (EAEAN) hainbat epaitan ebatzi duenez, RLTren aurretiazko kontsultarik gabe ezarritako kanal baten bidez lortutako frogek ez dute baliorik prozesu judizialetan, langileen ordezkaritza kolektiboaren oinarrizko eskubideak urratzen direlako (Langileen Estatutuaren 64. artikulua).

Praktikan, kontsulta-bileran alderdi hauek jorratu behar dira: salaketak egiteko bideak, anonimotasunaren berme teknikoak (Zero-Log eta zifratzea), ikerketa-epeak eta salatutako langileen defentsa-eskubideak. Sindikatuen ekarpenak aktan jaso eta baloratu behar dira. Prozesu horrek enpresaren bake soziala sendotzen du eta langileen artean kanalarekiko konfiantza eraginkorra sortzen du.

Jazarpenaren Aurkako Protokoloa eta Kanalarekin Koordinazioa

Salaketa-kanal arruntak ezin du bereizita funtzionatu sexu-jazarpenaren edo arrazoi sexualengatiko jazarpenaren aurkako protokoloetatik:

Emakumeen eta Gizonen Berdintasun Eraginkorrerako 3/2007 Lege Organikoaren 48. artikuluak eta 901/2020 Errege Dekretuak derrigortzen dute enpresa guztiak (tamaina edozein dela ere) lan-jazarpena saihesteko protokolo espezifiko bat edukitzera. Protokolo horrek berariazko ikerketa-batzorde bat ezarri ohi du (Berdintasun Batzordea edo Jazarpen Batzordea).

Hori dela eta, beharrezkoa da koordinazio-dokumentu formal bat idaztea, zehaztuz zer gertatzen den jazarpen-salaketa bat 2/2023 Legearen kanal orokorretik sartzen denean: nola desbideratzen den berehala Berdintasun Batzordera, zein epe laburragoak aplikatzen diren (normalean 10 egun ikerketa osatzeko), nola babesten den biktimaren segurtasuna berehalako kautelazko neurrien bidez (lantokiz aldatzea, txandak banatzea) eta nola koordinatzen diren bi sistemen arteko sekretu-betebeharrak.

Koordinazio hori idatziz jasota ez badago, enpresak arrisku bikoitza hartzen du: biktima babesik gabe uztea eta lan-ikuskaritzaren aldetik arau-hauste oso larria jasotzea LISOSen arabera (Lan Arau-hauste eta Zehapenei buruzko Legea), 7.500 eurotik 225.018 eurora bitarteko isunekin.

Datuen Babeseko Eraginaren Ebaluazioa (AIPD / EIPD)

Salaketa-kanal batek enpresaren datu pertsonalik sentikorrenak kudeatzen ditu: arau-hauste penalak, lan-arloko zigorrak, finantza-iruzurrak eta pertsonen arteko gatazkak. Horregatik, Datuak Babesteko Erregelamendu Orokorraren (DBEO) 35. artikuluaren eta Datuak Babesteko Euskal Bulegoaren (DBEB) irizpideen arabera, Datuen Babeseko Eraginaren Ebaluazioa (AIPD) egitea nahitaezkoa da:

Ebaluazio honek alderdi tekniko eta juridiko hauek aztertu behar ditu sakonki:

  • Tratamenduaren beharra eta proportzionaltasuna: Zergatik den ezinbestekoa datu horiek biltzea arau-hausteak ikertzeko;
  • Eskubide eta askatasunetarako arriskuen analisia: Salatzailearen nortasuna agerian geratzeko arriskua, salatutako pertsonaren ohorearen kaltea eta hirugarrenen datu pertsonalen ustekabeko tratamendua;
  • Neurri zuzentzaileak eta arriskuen arintzea: Zero-Log politika, muturreko zifratzea (AES-256), baimendutako pertsonen sarbide-erregistro zifratua eta datuak suntsitzeko epe automatikoak;
  • Datuak Babesteko Ordezkariaren (DBEO / DPO) txosten loteslea: Enpresak DPO bat badu, haren onespen formala jaso behar da ebaluazioaren amaieran.

AIPDrik gabe kanal bat abian jartzeak DBEBren eta AEPDren aldetik zenbateko handiko zigor ekonomikoak ekar ditzake (DBEOren 83.4 artikuluaren arabera, 10 milioi eurorainoko edo negozio-bolumenaren % 2rainoko isunak).

Ebaluazio hori dokumentu dinamiko bat da: aldizka berrikusi behar da, bereziki tresna informatikoa aldatzen denean, zerbitzari berriak erabiltzen direnean edo enpresak beste lantoki batzuk irekitzen dituenean. Dokumentazio-espedientean beti gorde behar da ebaluazioaren azken bertsio eguneratua eta sinatua.

Tratamenduaren Kudeatzaile Kontratua (DPA - DBEO 28. Artikulua)

Euskal enpresa gehienek SaaS tresna seguru baten bidez kudeatzen dute kanala (adibidez, UNOVOX plataforma erabiliz). Kasu horretan, software-hornitzailea Tratamenduaren Kudeatzaile bihurtzen da DBEOren arabera, eta enpresa Tratamenduaren Arduradun.

DBEOren 28. artikuluak agintzen du bi aldeen artean Datuen Tratamendurako Kontratua (Data Processing Agreement - DPA) sinatu behar dela derrigorrez. Kontratu horretan klausula espezifiko hauek txertatu behar dira:

  • Hornitzaileak soilik enpresaren argibide dokumentatuen arabera tratatuko dituela datuak;
  • Datuak Europako Esparru Ekonomikoaren (EEE) barruan gordeko direla beti, hirugarren herrialdeetara baimenik gabeko nazioarteko transferentziarik egin gabe;
  • Hornitzaileak sekretu profesionaleko betebehar zorrotza ezarriko diela bere langile guztiei;
  • Segurtasun-neurri tekniko egokiak aplikatuko direla (zifratzea, sarbide bikoitza, segurtasun-kopiak eta erregistroak);
  • Zerbitzua amaitzean datu guztiak enpresari itzuliko zaizkiola edo modu seguruan ezabatuko direla, kopiarik gorde gabe.

DPA kontraturik gabe kanpoko software bat erabiltzea datuen baimenik gabeko lagapentzat jotzen da, eta arau-hauste oso larria da datu-babesaren legedian.

Gainera, kontratuak berariaz jaso behar du azpikontrataziorako araubidea: hornitzaileak ezin du beste zerbitzu-emailerik erabili (adibidez, datu-zentro berriak edo kanpoko babes-kopiak) enpresaren aldez aurreko baimen idatzirik gabe. Ikuskaritzetan, kontratu honek egiaztatzen du enpresak arduraz aukeratu zuela bere hornitzaile teknologikoa.

Informazioen Erregistro Liburu Ofiziala (26 eta 32. Artikuluak)

2/2023 Legearen 26. artikuluak betebehar zehatz bat ezartzen du: enpresak jasotako informazioen eta egindako barne-ikerketen Erregistro Liburu bat eraman behar du etengabe eguneratuta:

Liburu horretan sarrera bakoitzari kode alfanumeriko bakar bat esleitu behar zaio, salaketaren aurkezpen-data, salatutako gertakarien laburpen laburra, hartutako kautelazko neurriak, ikerketaren emaitza eta amaiera-data jasoz. Baina arreta handia jarri behar da segurtasunean: Erregistro Liburua ez da publikoa, eta bertara soilik Sistemaren Arduradunak du sarbidea.

Gainera, 2/2023 Legearen 32. artikuluak datuak gordetzeko epe zorrotzak ezartzen ditu: ikerketa amaitu eta gehienez 3 hilabeteko epean (salbuespenezko luzapenetan 6 hilabete) datu pertsonal guztiak sistematik ezabatu behar dira, salbu eta epaitegietan auzibideren bat ireki bada. Erregistroan soilik datu anonimizatuak gorde ahal izango dira estatistika-ondorioetarako, eta espediente osoa gehienez 10 urtez gorde ahal izango da lege-aginduz.

Erregistro Liburua manipulazioetatik babestuta egon behar da: ezin da Excel arrunt batean eraman, erregistroak aldatu edo ezabatu daitezkeelako arrastorik utzi gabe. Sistema kriptografiko zifratu batean eraman behar da, erregistro bakoitzaren denbora-zigilua (timestamp) eta osotasun-hasha bermatuz.

Lan Ikuskaritzaren eta A.A.I.ren Ikuskapenei Aurre Egiteko Gida

Eusko Jaurlaritzako Lan eta Enplegu Sailaren menpeko Lan Ikuskaritzak eta Estatuko A.A.I.k kanalen funtzionamendua ikuskatzeko ahalmen osoa dute. Ikuskatzaile bat enpresara iristen denean, protokolo argi bati jarraitu ohi dio:

Lehenik, dokumentazio-karpeta osoa eskatuko du: Administrazio Kontseiluaren akta, Sistemaren Arduradunaren izendapena eta A.A.I.ren erregistro-froga, RLTren aurretiazko kontsultaren akta eta Jazarpen Protokoloa. Agiri horietako bakar bat falta bada, ikuskatzaileak errekerimendua egingo du eta arau-haustearen araberako zehapen-prozedura abiatuko du.

Bigarrenik, kanalaren funtzionamendu erreala egiaztatuko du: nola bermatzen den 7 eguneko jaso-agiria, ea salaketa anonimoak onartzen diren eta langileek ba ote dakiten kanala non dagoen eta nola erabiltzen den. Horregatik, enpresak langileei egindako komunikazio-kanpainen frogak ere gorde behar ditu.

Hirugarrenik, fitxategien segurtasuna aztertuko du: nork duen sarbidea espedienteetara, ea pasahitzak pertsonalak diren eta nola bermatzen den kanpoko inor ez sartzea ikerketa-txostenetara. Proba horiek guztiak gainditzeko, enpresak aldez aurretik prestatuta eduki behar du bere «Betetze Karpeta» digitala.

Zehapen Erregimena Dokumentazio Gabeziarengatik

Dokumentazioa ez edukitzea edo gaizki egituratuta edukitzea ez da akats formal hutsa; 2/2023 Legeak zehapen oso gogorrak aurreikusten ditu horregatik:

Dokumentu Falta edo Arau-HausteaArau-Haustearen MailaIsun Ekonomikoa (Enpresa)
Barne Informazio Sistemarik ez ezartzeaOso Larria (63.1.a)100.001 € - 1.000.000 €
RLTri aurretiazko kontsultarik ez egiteaLarria (LISOS eta 63.2 art.)30.001 € - 600.000 €
AIPDrik gabe datu sentikorrak tratatzeaLarria / Oso Larria (DBEO)40.000 € - 300.000 €
Arduradunaren izendapena A.A.I.ri ez jakinarazteaArina / Larria (63.2 art.)10.001 € - 100.000 €
Datuak legezko epea gaindituta ez ezabatzeaLarria (DBEO 5.1.e art.)20.000 € - 200.000 €

Diru-zigorrez gain, enpresek kontratazio publikoan parte hartzeko debekua jaso dezakete hiru urtez, eta horrek eragin hondagarria izan dezake Euskal Herriko obra publikoetan, garraio-zerbitzuetan edo osasun-hornikuntzan aritzen diren konpainientzat.

Kooperatiben eta Euskal ETEen Berezitasun Dokumentalak

Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan pisu handia duten kooperatibek (Mondragon Korporazioa eta kooperatiba autonomoak) berezitasun juridikoak dituzte dokumentazio honen kudeaketan:

Kooperatiba batean ez dago ohiko enpresa-batzorderik, Bazkideen Batzar Nagusia eta Errektore Kontseilua baizik. Hori dela eta, Sistemaren Politika eta Prozedura Errektore Kontseiluak onartu behar ditu formalki. Aurretiazko kontsulta Soziolangileen Kontseiluari edo Kontseilu Sozialari egin behar zaio berariaz. Urrats hori egiten ez bada, bazkide batek Errektore Kontseiluaren erabakiak inpugnatu ditzake kooperatiben foru-legediaren arabera.

Bestalde, 50 eta 100 langile bitarteko ETE industrialetan, ohikoa da langileen legezko ordezkaririk ez egotea. Egoera horretan, 2/2023 Legeak eta Lan Ikuskaritzak eskatzen dute politikaren eta kanalaren zirriborroa langile guztiei zuzenean helaraztea (adibidez, posta elektroniko korporatiboz edo iragarki-taulan), 15 eguneko epea emanez ekarpenak edo iradokizunak egiteko. Prozesu horren egiaztagiri idatzia gordetzea ezinbestekoa da ikuskaritzak gainditzeko.

Barne Ikerketen Amaierako Txostena eta Froga-Katea

Salaketa baten izapidetzea amaitzen denean, Sistemaren Arduradunak ezin du gaia mezu informal baten bidez itxi. Nahitaezkoa da Barne Ikerketaren Amaierako Txosten Integrala idaztea. Agiri honek balio juridiko izugarria du epaitegietan edo zigor-arloko prozesuetan enpresaren diligentzia egiaztatzeko.

Txostenak gutxienez egitura formal hau izan behar du: espedientearen identifikazio-kode bakarra (salatzailearen datu pertsonalak erabat ezabatuta anonimotasuna babesteko), hasierako salaketaren gertakari laburrak, egindako ikerketa-ekintzen kronologia zehatza (elkarrizketak, dokumentuen azterketa, peritu-txostenak), salatutako pertsonaren entzunaldi-akta eta aurkeztutako alegazioak, bildutako froga elektronikoen osotasun-ziurtagiria (hash kriptografikoa eta zaintza-katea), ondorio juridikoak eta, azkenik, proposatutako neurri zuzentzaileak edo diziplina-ekintzak.

Froga-katearen zainketa bereziki sentikorra da Euskal Herriko industria-enpresetan: makinetako software-erregistroak, kontabilitate-fitxategiak edo posta-trukeak erauztean, teknologia-forentseko estandarrak errespetatu behar dira (ISO/IEC 27037). Epaile batek ikusten badu txostena manipulatua izan zitekeela edo froga-katea hautsi zela, espediente osoa baliorik gabe utziko du, eta kaleratutako edo zigortutako pertsonak indemnizazio handiak eskuratu ahal izango ditu.

Euskal Lantegietako Kasu Errealak: Lan Ikuskaritzaren Irizpideak

Eusko Jaurlaritzako Lan Ikuskaritzak eta Osalanek (Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundea) azken hilabeteetan egindako ikuskapenek erakusten dute zer-nolako akatsak zigortzen diren gehien:

Adibidez, Goierriko metalgintzako enpresa ertain batean, Lan Ikuskaritzak 40.000 euroko zigorra ezarri zion zuzendaritzari, kanala martxan zegoen arren, ez zegoelako Administrazio Kontseiluak onartutako Sistemaren Politika formala sinatuta, eta Arduradunaren izendapena soilik barne-mezu elektroniko baten bidez egin zelako Administrazio Kontseiluaren aktan txertatu beharrean.

Beste kasu batean, Nafarroako nekazaritza-elikagaien sektoreko kooperatiba batean, salaketa anonimoak kudeatzeko software bat zegoen, baina Datuak Babesteko Eraginaren Ebaluaziorik (AIPD) gabe. Datuak Babesteko Espainiako Agentziak (AEPD) 25.000 euroko zehapena jarri zion kooperatibari, DBEOren 35. artikulua urratzeagatik. Gertaera hauek argi erakusten dute dokumentazioaren koherentzia osoa dela enpresaren salbazio-orri bakarra.

Dokumentuen Urteroko Berrikuspena eta Kontrol Digitala

Betetze-dokumentazioa ez da behin bakarrik sinatu eta armairuan ahazteko paper-sorta. 2/2023 Legearen espirituak eta nazioarteko betetze-estandarrek etengabeko ebaluazio-zikloa eskatzen dute:

Urtean behin gutxienez, Sistemaren Arduradunak Kanalaren Urteroko Txostena prestatu behar du Administrazio Kontseiluarentzat eta enpresa-batzordearentzat. Txosten horretan estatistika anonimizatuak jasoko dira: jasotako alerta kopurua, izapidetutako salaketak, artxibatutako kasuak, batez besteko erantzun-epeak eta detektatutako arrisku nagusiak. Datu pertsonalik gabe, txosten honek erakusten du kanala bizirik dagoela eta enpresak bere betebeharrak zintzoki betetzen dituela.

Horrez gain, legedia aldatzen denean (adibidez, Foru Ogasunen arau berriak, Lan Hitzarmen Kolektiboen eguneratzeak edo A.A.I.ren zirkularrak argitaratzean), 8 agiri derrigorrezkoak berrikusi eta bertsio berriak onartu behar dira, bertsio-kontroleko erregistro historikoa mantenduz.

Laburpen Praktikoa: Euskal Enpresentzat 6 Urrats Dokumentalak

Euskadiko eta Nafarroako enpresek bide-orri argi eta ordenatu bat jarraitu behar dute beren dokumentazioa ehuneko ehunean blindatzeko:

  • Administrazio Kontseiluaren bileran Sistemaren Politika Orokorra onartzea eta Sistemaren Arduraduna formalki izendatzea aktan;
  • Izendapena hamar egun balioduneko epean Informaria Babesteko Agintaritza Independenteari (A.A.I.) jakinaraztea telematikoki;
  • Langileen legezko ordezkariekin (ELA, LAB, CCOO, UGT) kontsulta-bilera formala egitea eta amaierako akta sinatzea;
  • Datuen Babeseko Eraginaren Ebaluazioa (AIPD) burutzea eta DPA kontratua sinatzea SaaS software hornitzailearekin;
  • Kanalaren kudeaketa-eskuliburua eta Jazarpen Protokoloa integratzea, ikerketen Erregistro Liburu zifratua martxan jarriz;
  • Dokumentu guztiak «Betetze Karpeta» seguru batean artxibatzea, aldizkako ikuskaritzak eta berrikuspenak programatuz.