D’Gesetz vum 16. Mee 2023 iwwer d’Whistleblower: Strofe vu bis zu 250.000 € ënner der Lëtzebuerger Gesetzgebung

D'Gesetz vum 16. Mee 2023 iwwer d'Whistleblower a Strofe vu bis zu 250.000 € zu Lëtzebuerg

Am Groussherzogtum Lëtzebuerg huet d'Ëmsetzung vun der europäescher Direktiv

D'Rechtspriechung zu Lëtzebuerg ënnersträicht, datt d'Strofe vu bis zu 250.000 € eng reell Gefor fir Betriber duerstellen, déi hir Flichten net eescht huelen. D'Kontrollautoritéiten iwwerpréiwen hautdesdaags ganz genee, ob en interne Meldekanal wierklech sécher ass oder ob et sech nëmmen ëm eng pro-forma Léisung handelt. Wann eng Entreprise nëmmen eng gemeinsam Mailadress asetzt, ass dat nom Gesetz vum 16. Mee 2023 net genuch, well d'IT-Personal an d'Direktioun d'IP-Adressen an d'Metadonnéeë gesinn, wat d'Vertraulechkeet komplett zerstéiert.

Doriwwer eraus haft net nëmmen d'Gesellschaft als juristesch Persoun, mee och d'Membere vun der Direktioun a vum Verwaltungsrot kënne perséinlech fir Feeler an der Gouvernance zur Rechenschaft gezu ginn. Nom Lëtzebuerger Gesellschaftsrecht riskéieren d'Administrateuren perséinlech fir de Schued opzekommen, wann e Betrib wéinst Feelverhalen zu héije Geldstrofe verurteelt gëtt. Standard-Versécherunge fir Administrateuren (D&O) decken dës Strofen dacks net of, wat e grousst finanziellt Risiko duerstellt.

(EU) 2019/1937 duerch d'Gesetz vum 16. Mee 2023 e ganz strenge legale Kader fir de Schutz vu Whistleblower geschaf. Well Lëtzebuerg eng vun de féierende Finanzplazen a Fongenzentre vun der Welt ass, huet de Lëtzebuerger Gesetzgeber decidéiert, héich ofschreckend Sanktioune virzegesinn: administrativ Strofe vu bis zu 250.000 € fir Entreprisen a Persounen, déi d'Reegele verletzen.

Den Artikel 26 vum Gesetz gëtt den zoustännegen Autoritéiten d'Recht, Geldstrofen tëscht 1.250 € an 250.000 € ze verhänken, wann e Betrib d'Areeche vu Meldunge behënnert, keen interne Meldekanal ariicht (obligatoresch fir all Entitéit mat 50 oder méi Salariéen), d'Meldungen net uerdentlech verfollegt oder d'Anonymitéit an d'Vertraulechkeet vum Whistleblower verletzt.

Dës Moossname gëlle fir d'ganz Wirtschaft: fir Banken, Versécherungen, PSF-Gesellschaften, Fongeverwaltungen (OPCVM, AIFM) grad ewéi fir kommerziell Entreprisen. D'Aféierung vun engem zertifizéierte Meldesystem ass fir all Betrib zu Lëtzebuerg eng noutwendeg Sécherheet géint schwéier juristesch a finanziell Konsequenzen.

De Schutz vum Gesetz ëmfaasst net nëmmen d'Salariéen, mee och Beamten, Stagiairen, Aktionären, Membere vum Verwaltungsrot a souguer extern Déngschtleischter a Fournisseuren. Dofir mussen d'Juristen an d'Personalverantwortlech d'Reegele ganz genee anhalen.

D'Prozedur am Référé bannent 15 Deeg virum President vum Aarbechtsgeriicht an d'Nullitéit

Eng ganz wichteg Neierung am Lëtzebuerger Aarbechtsrecht ass déi séier Schutzprozedur

D'Prozedur am Référé virum President vum Aarbechtsgeriicht zu Lëtzebuerg oder Dikrech ass eng aussergewéinlech staark Waff fir de Salarié. D'Frist vu 15 Deeg fänkt direkt mam Dag un, wou d'Kënnegung geschriwwe gouf. De Riichter setzt bannent kierzter Zäit eng ëffentlech Audienz un. Wann de Patron viru Geriicht net mat konkreten, schrëftlechen Dokumenter beweise kann, datt d'Kënnegung näischt mat der Meldung ze dinn hat, erkläert de Riichter d'Kënnegung direkt fir null an neteg.

Besonnesch geféierlech fir d'Patronen sinn d'Astreinten (Zwangsgelder), déi d'Geriicht verhänke kann. Dat kënne 500 € bis 5.000 € pro Dag sinn, wann de Betrib de Salarié net direkt nees op seng Aarbechtsplaz léisst oder seng Pai net bezilt. Dëse juristeschen Drock weist däitlech, wéi wichteg et ass, e professionelle Meldesystem ze hunn, deen all Schrëtt onparteiesch protokolléiert.

no Artikel 23 vum Gesetz vum 16. Mee 2023. All Repressalie – egal ob Kënnegung, Versetzung, Degradatioun oder Schikanen um Aarbechtsbuedem – ass vun Amtwéinst automatesch null an neteg (nulle de plein droit).

Wann e Salarié no enger Meldung gekënnegt gëtt, huet hien eng staark juristesch Méiglechkeet: Hie kann bannent enger strikter Frist vu 15 Kalennerdeeg no der Notifikatioun vun der Kënnegung de President vum Aarbechtsgeriicht (Président du Tribunal du travail) am Référé aschalten. De Riichter decidéiert an enger Dringlechkeetsprozedur:

• Feststellung vun der Nullitéit: D'Geriicht erkläert d'Kënnegung fir ongëlteg;
• Obligatioun zur Weiderbeschäftegung: De Patron gëtt verurteelt, de Salarié direkt weiderzebeschäftegen, mat enger Zwangsgeldstrof fir all Dag Verspéidung;
• Nobeuechtung vum Salaire: All d'Pai zanter dem Dag vun der Kënnegung muss direkt an ouni Ofzich nogezuelt ginn.

Wann de Salarié wéinst zerstéiertem Vertrauen net méi am Betrib wëll schaffen, kann hien um Aarbechtsgeriicht e Schuedenersaz fuerderen, deen net begrenzt ass a sech dacks op méi wéi ee Joer Gehalt beleeft. En digitale Meldekanal schützt de Betrib virun Ongerechtegkeeten a beweist d'Onofhängegkeet vun de Personalentscheedungen.

D'Office des signalements (ODS) als zentral Institutioun zu Lëtzebuerg

D'Office des signalements (ODS), dat beim Justizministère ugesidelt ass, ass d'Häerzstéck vun der Whistleblower-Struktur zu Lëtzebuerg. D'Aufgabe vum ODS sinn am Gesetz ganz kloer definéiert:

1. Koordinatioun vun externe Meldungen: D'ODS hëlt extern Meldungen entgéint a leet se un déi zoustänneg Iwwerwaachungsautoritéite weider;
2. Auffangfunktioun: Fir Beräicher, wou keng speziell Autoritéit zoustänneg ass, mécht d'ODS d'Enquête selwer;
3. Gratis Berodung: Whistleblower kënne sech beim ODS vertraulech iwwer hir Rechter a Méiglechkeeten informéieren.

D'ODS schafft mat 22 speziellen Autoritéiten zesummen, virun allem mat der CSSF (Commission de Surveillance du Secteur Financier), dem CAA (Commissariat aux Assurances) an der Dateschutzkommissioun (CNPD). Bei Verstéiss leet d'ODS direkt administrativ Strofe vir.

D'Ufuerderunge vun der CSSF fir d'Finanzplaz Lëtzebuerg

Op der Lëtzebuerger Finanzplaz stinn d'Banken a Fongegesellschaften

Wat de Finanzsecteur ugeet, mécht d'CSSF an hire rezenten Avisen kloer, datt Banken a Finanzinstituter ënner enger duebler Kontroll stinn. Nieft dem Gesetz vum 16. Mee 2023 gëllen déi streng Reegele vum Gesetz vum 5. Abrëll 1993 iwwer de Finanzsecteur (LFS). D'CSSF verlaangt, datt de Meldesystem komplett getrennt vun den normalen IT-Systemer leeft, fir datt keen Administrateur d'Identitéit vum Melder erausfanne kann.

Fréier gouf dacks argumentéiert, datt d'Bankgeheimnis no Artikel 41 LFS eng Meldung géif verbidden. D'Gesetz vum 16. Mee 2023 huet dat awer ganz kloer gereegelt: Wien a guddem Glawe Violatioune mellt, brécht d'Bankgeheimnis net a mécht sech net strofbar. Eng Bank, déi probéiert, e Salarié mat Drohungen iwwer d'Bankgeheimnis anzeschüchteren, riskéiert schwéier Strofe vun der CSSF an de Verloscht vun der Lizenz fir hir Direktioun.

ënner der ganz strenger Iwwerwaachung vun der CSSF. D'Reegele fir d'Meldunge si fest an den Zirkulären (besonnesch CSSF 12/552 modifizéiert an CSSF 24/850) verankert.

Fir Banken a PSF gëllen dräi Haaptreegelen:

• Onofhängege Whistleblowing Officer: Déi zoustänneg Persoun muss komplett onofhängeg vum operationelle Geschäft agéieren an en direkten Zougank zum Verwaltungsrot hunn;
• Bankentauglech Enkryptioun: D'Plattform muss d'Donnéeën nom Standard AES-256 vollkommen verschlësselen;
• Bankgeheimnis no Artikel 41 LFS: Eng guttgleeweg Meldung no dem Gesetz vum 16. Mee 2023 ass ausdrécklech keng Verletzung vum Bankgeheimnis;
• Kontroll op der Plaz: D'CSSF iwwerpréift d'Meldesystemer reegelméisseg bei Inspektiounen am Betrib.

Wann d'CSSF Mängelen entdeckt, kann dat zu ëffentleche Rügen a grousse Strofe féieren.

D'Beteiligung vun der Personaldelegatioun (Délégation du personnel)

Nom Lëtzebuerger Aarbechtsrecht (Buch IV vum Code du travail) spillt d'Personaldelegatioun

Och d'Zesummenaarbecht mat der Personaldelegatioun spillt eng entscheedend Roll. Nom Artikel L. 414-1 vum Code du travail muss d'Delegatioun net nëmmen informéiert ginn, mee et muss eng richteg Consultatioun stattfannen. A Betriber mat iwwer 150 Salariéen ass souguer e formellen Accord mat der Delegatioun obligatoresch, wann de System technesch Kontrollméiglechkeeten enthält.

Wann dëse Prozess ignoréiert gëtt, kënnen d'Gewerkschaften d'Aarbechtsinspektioun (ITM) aschalten an de System stoppen loossen. UNOVOX bitt Betriber zu Lëtzebuerg dräisproocheg Dossieren un, déi vun Affekote virbereet goufen, fir datt d'Gespréicher mat der Delegatioun séier an ouni Konflikt verlafen.

eng zentral Roll. No den Artikele L. 414-1 a folgende muss d'Delegatioun virun der Aféierung vun engem Meldesystem obligatoresch informéiert a gefrot ginn.

A Betriber mat méi wéi 150 Salariéen ass no Artikel L. 414-9 souguer den Accord vun der Personaldelegatioun noutwendeg. Ouni dësen Accord däerf de System net agefouert ginn, an d'Gewerkschafte kënnen d'Aféierung virum Geriicht stoppen.

UNOVOX bitt Betriber zu Lëtzebuerg fäerdeg Modeller a Beschlossentwërf un, fir d'Ofstëmmung mat der Delegatioun einfach a séier ze maachen. Kuckt Iech eis Präisser a Funktiounen un.

Dateschutz a streng CNPD-Reegelen zu Lëtzebuerg

D'Dateschutzkommissioun (CNPD) iwwerwaacht ganz genee, wéi d'Donnéeë vu Meldunge geschützt ginn. Well et sech ëm heikel Informatiounen iwwer Feeler oder Infraktioune handelt, muss eng Dateschutz-Folgenabschätzung (DPIA) gemaach ginn.

Wat d'Recht op Informatioun no Artikel 15 vum RGPD ugeet, gesäit d'Lëtzebuerger Gesetz eng ganz wichteg Ausnam vir: D'Identitéit vum Whistleblower däerf der ugekloter Persoun ënner kengen Ëmstänn matgedeelt ginn. Och wann déi beschëllegt Persoun eng komplett Kopie vun hiren Donnéeë verlaangt, mussen all Informatiounen, déi op de Whistleblower zeréckféiere kéinten, onbedéngt an onwidderrufflech geschwäerzt ginn. D'CNPD huet kloer gemaach, datt d'Verletzung vun dësem Prinzip eng schwéier Dateschutzverletzung ass, déi mat Geldstrofe vu bis zu 20 Milliounen Euro bestrooft ka ginn.

Doriwwer eraus mussen d'Betriber zu Lëtzebuerg garantéieren, datt nëmmen déi Donnéeë gespäichert ginn, déi wierklech néideg sinn. Soubal feststeet, datt eng Meldung net zoutrëfft oder kee gesetzleche Verstouss virleit, mussen d'Donnéeën direkt an ouni Retard aus dem System geläscht ginn. Eng permanent Späicherung vu Verdächtegungen ass nom europäesche Recht a virum Europäesche Geriichtshaff (CJUE) um Kierchbierg komplett illegal.

Well et sech ëm heikel Informatiounen iwwer Feeler oder Infraktioune handelt, muss eng Dateschutz-Folgenabschätzung (DPIA) gemaach ginn.

D'Servere mussen onbedéngt an der Europäescher Unioun stoen, fir all Afloss vun auslännesche Gesetzer (wéi dem US Cloud Act) auszeschléissen. Wann eng Meldung ouni Suite bleift, mussen d'Donnéeë bannent zwee Méint no der Enquête definitiv geläscht ginn.

Strikt gesetzlech Fristen: 7 Deeg an 3 Méint

D'Gesetz vum 16. Mee 2023 verlaangt eng genee Anhale vun dëse Fristen:

Wann dës Friste verpasst ginn, huet de Whistleblower d'Recht, direkt bei d'ODS oder d'CSSF ze goen.

An der Praxis vun de Lëtzebuerger Betriber ass besonnesch déi siwen Deeg Frist fir d'Empfangsbestätegung geféierlech. Well et Kalennerdeeg sinn, zielen d'Feierdeeg an d'Betribsvakanzen voll mat. Wann e Betrib am August oder tëscht Chrëschtdag an Neijoerschdag keng Permanence huet, gëtt d'Gesetz automatesch um aachten Dag verletzt. De Whistleblower däerf dann direkt un d'Ëffentlechkeet oder un d'Press goen, ouni datt hien seng Protektioun verléiert.

Och bei der Dräi-Méint-Frist geet et net duer, nëmmen e kuerze Mail ze schreiwen, datt d'Affär nach ënnersicht gëtt. D'Gesetz verlaangt e substantielle Bericht iwwer d'Resultater vun der Enquête an iwwer déi Moossnamen, déi de Betrib geholl huet, fir datt sou Feeler an Zukunft net méi virkommen.

Vergläichstabell: Meldesystemer zu Lëtzebuerg a juristesch Risiken

Déi folgend Tabell weist d'Ënnerscheeder tëscht deene verschiddene Meldekanäl no de Lëtzebuerger Reegelen:

D'Resultat weist kloer, datt eng professionell Software déi eenzeg sécher Léisung ass.

Zéng-Punkte-Checklëscht fir Betriber zu Lëtzebuerg

Fir Äre Betrib op d'Gesetz virzebereeden an d'Strofe vum ODS ze vermeiden, empfeele mir dës zéng Schrëtt:

Dës Checklëscht baséiert op den offizielle Richtlinne vu Lëtzebuerger Auditeuren an Aarbechtsrechtsexperten. Si erméiglecht et de Betribsleit, Schwachplazen an hire bestehende Prozesser séier ze fannen a sécher Moossnamen ze huelen, ier extern Kontrollen duerch d'ODS oder d'CSSF gestart ginn.

Mat dëse Schrëtt ass Äre Betrib optimal geschützt.

UNOVOX: Déi modern a sécher Léisung fir Lëtzebuerg

UNOVOX gouf speziell entwéckelt, fir d'Ufuerderunge vum Lëtzebuerger Maart a vun der Finanzplaz vollkommen ze erfëllen.

Eis Plattform ënnerstëtzt Lëtzebuergesch, Franséisch, Däitsch an Englesch an ass op europäesche Serveren no héchste Sécherheetsnormen (ISO 27001) gehost. Domat vermeit Dir Strofe vu bis zu 250.000 € a garantéiert eng transparent a sécher Gouvernance.

Doriwwer eraus bitt UNOVOX eng optimal Integratioun an déi bestehend IT- a Compliance-Systemer vu Lëtzebuerger Betriber. Duerch flexibel Schnëttstellen a kloer zougewisen Zougangsrechter ginn d'Meldunge komplett vun den normalen HR-Prozesser getrennt. D'Auditeuren an d'Direktioun kréien op Knäppchedrock standardiséiert, anonymiséiert Rapporten, déi genau de Fuerderunge vun de CSSF-Zirkulären an de Richtlinne vum ODS entspriechen. Doduerch spueren d'Betriber wäertvoll Zäit a si perfekt géint all Kontroll vun de Lëtzebuerger Autoritéiten ofgeséchert.

Wielt UNOVOX fir d'Zukunft vun Ärem Betrib zu Lëtzebuerg sécher opzestellen.