Láhka Diehtojuohkkiid Suodjaleamis (1171/2022) Suomas: Ođđa Rievttálaš Dilli Bargoaddiide

EU visselblåsardirektiivva (EU) 2019/1937 heiveheami olis Suomas biddjojuvvui fápmui láhka Eurohpá Uniovnna ja sisriikkalaš rievtti rihkkumis dieđiheaddji olbmuid suodjaleamis (1171/2022, ilmoittajansuojalaki). Dát láhka lea rievdadan bargoaddi rievttálaš ovddasvástádusa ja vahátbuhtadusriskkaid vuđolaččat. Ovdal boasttuvuođaid dieđiheapmi gieđahallojuvvui dábálaš bargosoahpamušlága (55/2001) mielde bargoaddi stivrejumi vuollásaš áššin dahje bargobáikki siskkáldas riidun. Dál ilmoittajansuojalaki ásaha bákkolaš suodjeortnega mii gildá buot hehttehusaid ja mávssolašvuođaid (vastatoimet) dieđiheaddji vuostá ja mearrida garra buhtadusaid bargoaddái.

Vuoigatvuođakanslerdoaimmahata (Oikeuskanslerinvirasto, OKV) bearráigeahččologut ja guovddáš olgguldas kanála jahkedieđáhusat čájehit ahte dieđáhusaid mearri lassána geažosáigge. Dieđáhusat buktet ovdan fuolastuhtti ášši: ollu dieđiheaddjit vásihit vealaheami dahje mávssolašvuođaid bargosajistis dieđiheami maŋŋá. Dan dihte Vuoigatvuođakanslerdoaimmahat, Bargosuodjaluseiseválddit ja Diehtosuojaváldit leat nannen ovttasbarggu bearráigeahččan dihte ahte bargoaddit ásahit luohtehahtti, čiegus ja krüpterejuvvon kanálaid.

Lága persovnnalaš heivehanguovlu lea hui viiddis: dábálaš bargiid lassin suoji ožžot mearreáigásaš bargit, oasseáigásaččat, láigobargit, iehčanas fitnodatdoallit, konsulttat, hárjehallit, eaktodáhtolaččat, stivrra lahttut ja bargiiohccit geat ožžot dieđu boasttuvuođaid birra ohcanproseassa botta. Lága 4 § mielde buot soahpamušat ja jávohisvuođaeavttut (NDA) mat gáržžidit dieđihanvuoigatvuođa, leat áibbas duššit.

Suoma fitnodagaide ja organisašuvnnaide sertifiserejuvvon ja dorvvolaš dieđihankanála atnuiváldin lea bákkolaš gáibádus mávssolašvuođaid guodddahemiid, stuorra buhtadusaid ja anseenduvdamiid vuostá.

Láhkaásahuvvon Heivehanguovlu: 50 Bargi Rádji ja Earenoamáš Suorggit Suomas

Ilmoittajansuojalaki 10 § mielde juohke priváhta sektora vuoigatvuohtaolbmos geas leat jeavddalaččat unnimusat 50 bargi, lea geatnegasvuohta ásahit siskkáldas dieđihankanála ja meannudanvugiid dieđáhusaid čuovvumii. Bargiid meari rehkenastimis váldojuvvojit fárrui buot bargit: mearreáigásaččat, oasseáigásaččat ja láigobargit. Fitnodagaid juohkin smávit osiide lága garvima dihte adnojuvvo duopmostuolus njuolga lága rihkkumin.

Dehálaš lea fuomášit ahte máŋgga suorggis kanála lea bákkolaš beroškeahttá bargiid mearis. Lága 10 § 2 momeantta mielde 50 bargi rádji ii guoskka ollenge:

  • Finánsasurggi: Buot Finánsabearráigeahču (Fiva) bearráigeahččan báŋkkut, vuođđudusat, dáhkádusfitnodagat ja máksinásahusat;
  • Ruhtabessenlága vuollásaččat: Advokáhtat, dárkkisteaddjit, rehketdoallit ja opmodatgaskkusteaddjit;
  • Johtolatdorvovuohta ja Áibmojohtolat: Traficom bearráigeahččan girdifitnodagat ja fatnasat;
  • Biras ja Kemikálat: Várálaš kemikálaid gieđahalli fitnodagat ja oljofitnodagat.

Dáin surggiin kanála váilun lea njuolga lága rihkkun mii mielddisbuktá eiseválddiid bákkosáhkuid ja ráŋggáštusaid.

Sihkkaraste Organisašuvnna Suomas UNOVOXain

Ása Suoma lága, YT-gáibádusaid ja GDPR mielde dorvvolaš kanála UNOVOXain.

Diŋgo Čájeheami →

Ovttasbálddalasvuođalága (YT-lága) Mielde Vuorrováikkuheapmi Suomas

Suoma bargoeallimis kanála ásaheapmi laktása nannosit ovttasbálddalasvuođaláhkii (yhteistoimintalaki 1333/2021). Fitnodagain main leat unnimusat 20 bargi, kanála atnuiváldin gáibida jeavddalaš ságastallama bargiid ovddasteddjiiguin YT-lága 2 kapihttala mielde.

Dasa lassin teknihkalaš čovdosat ja persovdnadieđuid gieđahallan gullet YT-lága vuollái. Bargoaddi ferte čilget bargiid ovddasteddjiide movt vuogádat doaibmá ja movt gieđahalliid sorjjasmeahttunvuohta sihkkarastojuvvo. YT-proseassa laimmoheapmi sáhttá mielddisbuktit buhtadusaid bargiid ovddasteddjiide.

UNOVOX-vuogádagain bargoaddi oažžu gárvves áššegirjjiid ja diehtosuddjenselgosa mat devdet buot YT-lága gáibádusaid.

Čavga Láhkaásahuvvon Áigemearit: 7 Beaivvi ja 3 Mánu Suomas

Ilmoittajansuojalaki mearrida čavga áigemeriid:

Lága 15 § mielde dieđiheaddjái ferte addit čálalaš vuostáváldinduođaštusa maŋimustá 7 beaivvi sisa dieđáhusa boahtimis. Jus bargoaddi laimmoha dán, dieđiheaddji oažžu vuoigatvuođa mannat njuolga Vuoigatvuođakanslerdoaimmahahkii dahje julggaštit ášši almmolaččat.

Dasa lassin gieđahalli ferte addit dieđiheaddjái áššálaš dieđuid (feedback) doaimmaid ja bohtosiid birra maŋimustá 3 mánu sisa duođaštusa sáddejumis. Buot doaimmat fertejit leat biddjojuvvon digitála loggii duođaštussan.

Hehttehusaid Gielddus ja Jorahuvvon Duođaštanovddasvástádus 24 §

Lága 23 § ásaha hehttehusaid gielddu: eretcealkin, bálkká unnideapmi, hehttehusat ja givssideapmi bargobáikkis leat gildojuvvon.

Lága 24 § jorahuvvon duođaštanovddasvástádus mearkkaša ahte jus bargi čájeha ahte son lea dieđihan ja dan maŋŋá gillán hehttehusa, dat adnojuvvo hehttehussan. Bargoaddi ferte čálalaččat duođaštit ahte doaibma vuođđuduvai eará áššálaš sivaide. Almmá digitála logga haga bargoaddi vuoittáhallá gearretrievttis.

Buhtadusat Gearretrievttis: Logiid Duháhiid Euro Buhtadusat

Lága 27 § mielde bargoaddi ferte máksit buhtadusa (hyvitys) loavkideamis. Buhtadus mearrahuvvo rihkkuma duođalašvuođa mielde ja sáhttá leat logiid duháhiid euro almmá bajildusmeari haga. Dasa lassin bohtet bargosoahpamušlága buhtadusat eahperiektálaččat eretcealkimis (3–24 mánu bálká) ja riektedoallogolut.

Lága 26 § addá dievaslaš ovddasvástádusfriddjavuođa jávohisvuođageatnegasvuođa rihkkumis, jus dieđiheaddjis lei ágga jáhkkit ahte dieđiheapmi lei dárbbašlaš.

Vuoigatvuođakanslerdoaimmahata Guovddáš Kanála

Suomas Vuoigatvuođakanslerdoaimmahat (OKV) doaibmá guovddáš olgguldas kanálan. Bargi sáhttá mannat njuolga OKV lusa jus siskkáldas kanála váilu, áigemearit eai doalahuvvo dahje jus son ballá hehttehusain.

Diehtosuddjen ja Čiegusvuohta: GDPR ja Diehtosuojaváldi

Lága 32 § mielde dieđiheaddji namma lea áibbas čiegus. Dát manná váldojuvvon olbmo geahččanvuoigatvuođa ovdii GDPR 15 artihkkala mielde. Persovdnadieđut galget gieđahallojuvvot sihkkarit ja sihkkot viđa jagis.

Veardádus: E-poasta vs Kássa vs UNOVOX Suomas

Dábálaš e-poasta guođđá IP-luottaid ja lea lágahis. Kássa lea dorvvoheapmi. UNOVOX fállá zero-knowledge krüpterema, automáhtalaš áigemearredárkkisteami ja lágalaš digitála logga.

Logi Čuoggá Dárkkistanlistu Suoma Bargoaddiide

Dárkkis bargiid meari (50 rádji), čielggat earenoamáš suorggi geatnegasvuođa, čađat YT-ságastallamiid, vállje sorjjasmeahttun gieđahalli, váldde atnui UNOVOX-kanála, dáhkit anonyma gulahallama, doala áigemeriid, ásat politihka, vuhtiiváldde diehtosuji ja doala digitála logga.

Ollislaš Sihkarvuohta Suomas UNOVOXain

UNOVOX fállá sertifiserejuvvon čovdosa mii devdet buot Suoma ilmoittajansuojalaki, YT-lága ja GDPR gáibádusaid, addimiin olles suoji fitnodahkii, stivrii ja bargiide.

Fiva ja Finánsasurggi Earenoamáš Gáibádusat Suomas

Finánsabearráigeahčču (Fiva) gáibida ahte báŋkkut ja dáhkádusfitnodagat doallat kanála mii lea sirrejuvvon dábálaš IT-doaimmain. Válljejuvvon gieđahallit galget raportet njuolga stivrra dárkkistanlávdegoddái.

Bargosuodjaluseiseválddiid Bearráigeahčču ja Dorvu Givssideami Vuostá

Bargosuodjalusinspektevrrat sáhttet gáibidit čielggadusaid ja bidjat bákkosáhkuid bargoaddái jus givssideapmi dahje hehttehusat eai bissehuvvo. UNOVOX logga addá duođaštusa das ahte bargoaddi lea doaibman vuoiggalaččat.

Alimus Rievtti Linját ja Buhtadusa Mearrideapmi

Suoma Alimus Rievtti (Korkein oikeus, KKO) geavada mielde hehttehusaid buhtadus mearrahuvvo dárkilit ja sáhttá sturrot sakka jus bargoaddi lea doaibman eahpeáššálaččat. Oktan eretcealkinbuhtadusain submi sáhttá leat badjel 100 000 euro.

Gearretrievtti Buhtaduslinját ja Rievttálaš Geavada Ovddideapmi Suomas

Suoma gearretrievttit ja hovariikkat leat geavadistiset nannen ahte ilmoittajansuojalága hehttehusaid gielddu rihkkumis mearriduvvon buhtadusat (hyvitys) galget leat čielgasit alit go dábálaš bargosoahpamušlága riidduin. Dieđiheaddji vealaheapmi dahje čuovvun adnojuvvo servodatlaččat hui duođalažžan.

Duopmostuollu oaidná ahte bargoaddi buhtadusgeatnegasvuohta ferte dávistit bargi gillámuššii, virggálaš gudnái ja bargofidnui. Earenoamáš garrasit duopmostuollu steaffá áššiin main bargoaddi lea geahččalan sivahit bargi ovttasbargováttisvuođain dieđiheami maŋŋá. Dákkár dáhpáhusain hyvitys-buhtadus mearrahuvvo alimus dásis, ja dasa lassin bargoaddi máksá olles bálkámassimiid bargosoahpamušlága 12 kapihttala 2 § mielde.

Dasa lassin bargoaddi ferte máksit bargi riektedoallogoluid reanttuiguin, mat sáhttet leat logiid duháhiid euro. Fitnodaga ollislaš riska šaddá johtilit badjel 100 000 euro ovtta áidna boasttovuođas.

Gielddat ja Almmolaš Sektor Suoma Ilmoittajansuojalágas

Suomas buot gielddat, buresveadjinguovllut (hyvinvointialueet) ja stáhta virgelágádusat gullet ilmoittajansuojalága 10 § vuollái njuolga. Almmolaš suorggis kanála mearkkašupmi lea earenoamáš stuoris, go doaimmat ruhtaduvvojit vearroruđaiguin.

Almmolaš virgeolbmuin lea vuođđolágalaš sárdnunfriddjavuohta. Ilmoittajansuojalaki addá dasa lassin dorvvolaš siskkáldas väylä dieđihit boasttuvuođaid birra ovdalgo áššit mannet almmolašvuhtii.

Gielddain dieđáhusat gusket dávjá almmolaš háhkamiidda, virgehehttehusaide ja sosiála- dahje dearvvašvuođabálvalusaid váilliide. Julkisuuslaki mearrida ahte dieđiheaddji namma lea áibbas čiegus. UNOVOX dorvvasteapmi lea dievaslaš buot almmolaš organisašuvnnaide.

Áššáskuhtton Olbmo Rievttálaš Dorvu ja Gulalanvuoigatvuohta

Láhka suddje dieđiheaddji, muhto váldá vuhtii maiddái áššáskuhtton olbmo vuoigatvuođaid. Geange ii oaččo dubmet dahje ráŋggáštit almmá ahte son lea gullon áššálaččat ovdal mearrádusaid audiatur et altera pars -prinsihpa mielde.

Bargoaddi ferte fuolahit ahte guorahallan dahkkojuvvo jaskatvuođas eai ge guhtege beasa bilidit áššehis bargi gudni bargosajis. Jus dieđáhus lea eahpevuođđoláš, bargoaddi ferte buhtistit su nama bargosajis.

Eaktodáhtolaččat gielis dieđuid addán olmmoš ii oaččo makkárge suoji lága mielde. Son sáhttá massit barggu ja šaddat máksit buhtadusaid vahátbuhtaduslága (vahingonkorvauslaki) mielde.

Siskkáldas Guorahallama Praktihkalaš Lávkkit ja Sorjjasmeahttunvuohta Suomas

Siskkáldas guorahallamis ferte leat čielga ja dárkkes ortnet. Guorahalli ferte leat bealátkeahtes iige son oaččo leat áššáskuhtton olbmo lagamus hovda dahje ustib. Jus dieđáhus guoská jođiheaddjái, guorahallan sirdojuvvo njuolga stivrii dahje olgguldas advokáhtadoaimmahahkii.

Buot ságastallamat ja dokumeanttat galget biddjojuvvot dorvvolaš diehtovuogádahkii. Jus bargoaddi maŋida dahje bargá hejot, gearretriekti oaidná dán badjelgeahččamin ja bajida hyvitys-mávssuid.

Riikkaidgaskasaš Konsearnnat ja Rájiid Rasttideaddji Dieđiheapmi Suomas

Multinašunála konsearnnaid suopmelaš oassefitnodagain dávjá jerret sáhttá go geavahit eatnifitnodaga kanála. EU ja Suoma lága mielde juohke iehčanas fitnodagas mas leat badjel 50 bargi, ferte leat iežas báikkálaš kanála.

Vaikko teknihkka livččii oktasaš, gieđahallan ja vástádusat fertejit leat báikkálaččat ja iežas gillii. Eatnifitnodat ii oaččo váldit áššiid badjelasas almmá lobi haga.

UNOVOX čoavdá dán konsearna-hástalusa fállamiin máŋggagielat vuogádaga, mainna konsearna oažžu bearráigeahču rihkkekeahttá báikkálaš lágaid ja Oikeuskanslerinvirasto njuolggadusaid.

Siskkáldas Dieđihankanála Njeallje Muttu Suoma Lága Mielde

Suoma ilmoittajansuojalága 1171/2022 njuolggadusaid dievaslaš deavdimii juohke organisašuvnnas ferte leat čielga njealjemuttuhtat vuogádat:

  • Muttu 1: Dieđáhusa Vuostáváldin ja Vuosttamuš Árvvoštallan (Beaivvit 1–7): Dieđáhus boahtá krüpterejuvvon UNOVOX-vuogádahkii, vuogádat addá automáhtalaččat áigemearkás duođaštusa, ja sorjjasmeahttun gieđahalli árvvoštallá gullágo ášši lága vuollái;
  • Muttu 2: Álggoš Guorahallan ja Duođaštusaid Sihkkarastin (Mánut 1–2): Gieđahalli bivdá lassedieđuid anonyma gulahallankanála bokte ja sihkkarastá buot áššegirjjiid ovdalgo giige beassá daid duššadit;
  • Muttu 3: Loahppajurddagat ja Diehtu Dieđiheaddjái (Maŋimustá Mánus 3): Gieđahalli čállá čielga raportta das mii lea dáhpáhuvvan, addá dieđiheaddjái lága gáibidan čálalaš vástádusa ja evttoha stivrii divvundoaimmaid;
  • Muttu 4: Dieđiheaddji Suodjaleapmi Maŋŋá (Mánut 4–12): Bargoaddi bearráigeahččá aktiivvalaččat bargosaji amaset dieđiheaddji vealahuvvot dahje givssiduvvot.

Dát vuogádat addá dievaslaš suoji Gearretrievttis ja čájeha Vuoigatvuođakanslerdoaimmahahkii ahte organisašuvdna doaibmá lága mielde.

Stivrra ja Jođiheami Persovnnalaš Ovddasvástádus Suomas

Suoma oasussearvelága (osakeyhtiölaki 624/2006, OYL 6 luku) mielde fitnodaga stivras lea ovddasvástádus bearráigeahčus ja ortnegis. Ilmoittajansuojalaki dahká dorvvolaš kanála ásaheamis oasi stivrra njuolgga geatnegasvuođain.

Jus stivra laimmoha kanála ásaheami dahje diktá hovddaid ráŋggáštit dieđiheaddji, stivrra lahttut sáhttet šaddat persovnnalaččat máksit buhtadusaid fitnodahkii ja oasusearbmiide. Finánsa- ja industriijasuorggis anseenvahát sáhttá leat hirbmat stuoris.

Stivrra dárkkistanlávdegoddi ferte oažžut jeavddalaš anonyma raporttaid kanálas. UNOVOX addá stivrii gárvves reaidduid dása almmá ahte geange namma paljastuvvá.

Jahkásaš Audit-Dárkkisteapmi ja Bearráigeahččorutiinnat Suomas

Suoma ilmoittajansuojalága 1171/2022 njuolggadusaid mielde juohke organisašuvnnas ferte leat jahkásaš dárkkisteapmi kanála doaimmas. Ii leat doarvái dušše ásahit vuogádaga, muhto dan doaibmamii ferte leat dárkkes audit-bearráigeahčču.

Dárkkisteamis sorjjasmeahttun dárkkisteaddji guorahallá boahtán dieđáhusaid meari, gieđahallanáiggiid, 7 beaivvi duođaštusaid ja 3 mánu dieđuid. Dasa lassin dárkkistuvvo ahte persovdnadieđut leat gieđahallojuvvon dievaslaččat GDPR njuolggadusaid mielde. Raporta sáddejuvvo stivrii.

Vuoigatvuođakanslerdoaimmahat ja Bargosuodjaluseiseválddit atnet árvvus ahte jeavddalaš audit čájeha fitnodaga dáhtu doahttalit lága. Dat addá bargoaddái garra suoji gearretrievttis.

Ruhtabessendoaimmaid ja Ekonomalaš Riikkuid Hehtten Suomas

Finánsasurggis ja rehketdoallofitnodagain kanála lea deháleamos reaidu paljastit ruhtabessendoaimmaid ja ekonomalaš rihkkumiid. Bargit geat fuomášit eahpečielga sirdimiid, sáhttet dieđihit daid birra dorvvolaččat.

Suoma ruhtabessenláhka (444/2017) gáibida ahte dieđiheaddji identitehta lea áibbas čiegus. Jus fitnodat laimmoha dán, Finánsabearráigeahčču (Fiva) sáhttá revoket lobi ja mearridit logiid miljovnnaid euro sáhkkuid.

UNOVOX addá finánsasurggiide dievaslaš krüpterema ja sihkkarastá ahte buot gáibádusat devdojit riektá.

Digitála Duođaštusaid Mearkkašupmi Gearretrievttis Suomas

Suoma gearretrievttiid geavadis digitála duođaštusaid luohtehahttivuohta lea mearrideaddji ášši. Dábálaš e-poasttat ja siskkáldas muittuhančállosat sáhttet biliduvvot dahje rievdaduvvot, man dihte duopmostuolut eai luohte daidda almmá eavttuid haga.

Jorahuvvon duođaštanovddasvástádusa (24 §) gopmut gáibida ahte bargoaddi čájeha ahte mearrádusat ledje dahkkon áššálaš sivaid dihte ovdal dieđáhusa. Dása gáibiduvvo rievddakeahtes digitála giehtatadjan, mas juohke coahkkaleapmi ja diehtu oažžu kryptografalaš áigemearkka.

UNOVOX ráhkada automáhtalaččat sertifiserejuvvon audit-logga maid ii sáhte váfistallat. Dát addá fitnodaga jođihangoddái ja advokáhtaide dievaslaš ráfi gearretrievttis ja seastá stuorra ruđaid riidduin.

Rájiid Rasttideaddji Ovttasbargu ja EU-Direktiivva Fápmu Suomas

Go ilmoittajansuojalaki vuođđuduvvá EU-direktiivvii 2019/1937, Suoma riektegeavat čuovvu dárkilit Eurohpá Uniovnna Duopmostuolu (EUT) linjáid. Dát mearkkaša ahte bargi suoji ii sáhte hehhttet makkárge báikkálaš soahpamušaiguin dahje bargonjuolggadusaiguin.

Sámi guovllu fitnodagain main lea doaibma maiddái Ruoŧa dahje Norgga bealde, heiveheapmi buot riikkaid lágaide lea bákkolaš gáibádus. Dieđiheaddjis ferte leat vuoigatvuohta geavahit iežas giela ja oažžut vástádusa áigemearis.

UNOVOX-vuogádat doarju dievaslaččat buot davviriikkalaš gielaid ja unnitlogugielaid, mii dahká das dorvvolepmos válljuma riikkaidgaskasaš doaimmaide Suomas.

Diehtodorvvu Jeavddalaš Bearráigeahčču ja Loggaid Seailluhanáiggit Suomas

GDPR ja Suoma diehtosuddjenláhka (1050/2018) gáibidit ahte dieđáhusaid persovdnadieđut suddjejuvvojit alimus dásis. Dieđuid ožžot oaidnit dušše dat olbmot geat leat virggálaččat biddjon guorahallin.

Loggaid ja áššegirjjiid seailluhuvvojit dábálaččat eanemusat vihtta jagi guorahallama loahpaheami maŋŋá, man maŋŋá dat fertejit sihkkot automáhtalaččat. Jus fitnodat seailluha dieđuid menddo guhká, Diehtosuojaváldi sáhttá mearridit stuorra sáhkkuid.

UNOVOX fuolaha dieđuid automáhtalaš sihkkumis ja krüpteremis buot standárddaid mielde.

Bargiid Oahpaheapmi ja Organisašuvnna Kultuvra Suomas

Gearretrievtti duomut čájehit ahte dušše teknihkalaš kanála ii leat doarvái. Bargoaddis lea geatnegasvuohta oahpahit buot hovddaid ja jođiheddjiid ipmirdit ahte hehttehusat leat áibbas gildojuvvon.

Dávjá hehttehusat eai boađe bajimus jođiheamis, muhto lagamus hovddas guhte suhttá go áššit dieđihuvvojit. Duopmostuolu mielde bargoaddi vástida álo hovddaid dahkkuin. Jus hovda givssida dieđiheaddji, organisašuvdna šaddá máksit olles hyvitys-buhtadusaid.

Danin organisašuvnnat váldet atnui čielga njuolggadusaid ja oahpahit bargiid gieđahallat dieđáhusaid luohttámušain UNOVOX bokte.

Praktihkalaš Ovdamearkadilli ja Gearretrievtti Mearrádus Suomas

Govvidat dilli mas hárjánan bargi fuomáša fitnodagas várálaš dorvovuođaváilliid dahje birasrihkkumiid ja dieđiha daid birra siskkáldas kanála bokte Suomas. Jus hovda dán maŋŋá bargá hejot su vuostá, gieldá badjeláiggi, sirdá su heitot bargguide dahje addá váruhusa, dilli manná njuolga lága 23 § hehttehusaid gielddu vuollái.

Gearretrievttis bargi ii dárbbaš duođaštit eará go ahte son dieđihitti ja vásihii hehttehusa. Bargoaddi ferte nannosit duođaštit ahte heitot meannudeapmi ii laktásan dieđiheami birra. Go eanaš bargoaddit eai bastte dán duođaštit almmá ovddalgihtii čállojuvvon áššegirjjiid haga, bargoaddi dubmejuvvo máksit stuorra buhtadusaid hyvitys-mávssuid mielde.

UNOVOX-vuogádaga bokte bargoaddi bastá čájehit dárkilit juohke gieđahallanmuttu, mii suddje rehálaš fitnodagaid boasttoipmárdusain ja addá bargiide dievaslaš dorvvu Suoma lága mielde.

Gulahallan ja Bargonjuolggadusat Organisašuvnnain

Organisašuvnnat mat barget Suomas fertejit fuolahit ahte buot bargit dihtet movt kanála doaibmá ja makkár vuoigatvuođat sis leat. Čielga gulahallan bargosajis unnida eahpeluohttámuša ja hehtte boasttuvuođaid šaddamis.

UNOVOX fállá bargiide ja jođiheddjiide máŋggagielat bagadusaid mat čielggadit áššiid álkit ja njuolga, nu ahte buohkat dovdet dorvvolašvuođa.

Ámmátlihtuid Ovttasbargu ja Bargiid Oasálašvuohta Suomas

Suoma bealde Sámi guovllus ámmátlihtut ja luohttámušolbmot leat dehálaš oassi bargoeallima dorvvolašvuođas. Yhteistoimintalaki (1333/2021) mearrida ahte bargiid ovddasteaddjit galget beassat ságastallat kanála doaimma birra ovdalgo dat váldojuvvo atnui.

Jus bargoaddi laimmoha YT-vuorrováikkuheami, son sáhttá šaddat máksit buhtadusaid bargiid ovddasteddjiide. Dasa lassin ámmátlihtut addet rievttálaš veahki dieđiheaddjái jus bargoaddi geahččala hehttet su virggis.

UNOVOX-vuogádagain bargoaddi bastá čájehit ahte buot YT-gáibádusat leat devdojuvvon riektá, mii nanne luohttámuša ja hehtte riidduid gearretrievttis.

Boahtteáiggi Bearráigeahčču ja Digitála Ovddideapmi Suomas

Suoma eiseválddit leat nannemin bearráigeahču boahtte jagiid áigge. Vuoigatvuođakanslerdoaimmahat ja Bargosuodjaluseiseválddit leat almmuhan ahte sii áigot dárkkistit eanet fitnodagaid ja ásahusaid, earenoamážit davviguovlluin ja suorggis gos leat stuorra industriijaprošeavttat.

Fitnodagat mat váldet atnui UNOVOX-vuogádaga ožžot álo ođđa njuolggadusaid mielde heivehuvvon bálvalusa almmá liigegoluide haga. Dát addá bistevaš dorvvolašvuođa ja sihkkarastá ahte organisašuvdna lea álo gearggus virggálaš dárkkistemiide.

Lassin UNOVOX fállá reaidduid mat dahket álkin ráhkadit jahkásaš raporttaid stivrii ja eiseválddiide almmá liige barggu haga Suomas. Dát sihkkarastá ahte fitnodat lea álo ovddabealde lága gáibádusaid.

Dávjjimusat Jerron Gažaldagat Suoma Ilmoittajansuojalága (1171/2022) Birra

Gaidda bargoaddiide Suomas láhka guoská?

Buot priváhta ja almmolaš bargoaddiide main leat unnimusat 50 bargi, ja finánsa-, ruhtabessen- ja johtolatsurggiide beroškeahttá bargiid mearis.

Maid mearkkašit hehttehusat (vastatoimet) lága mielde?

Hehttehusat leat buot doaimmat nugo eretcealkin, váruhusat, bálkká unnideapmi, bargguid hehtten, vealaheapmi dahje soahpamušaid botken.

Movt jorahuvvon duođaštanovddasvástádus doaibmá gearretrievttis?

Jus bargi čájeha ahte son lea dieđihan ja dan maŋŋá gillán hehttehusa, dat adnojuvvo lágahis hehttehussan. Bargoaddi ferte duođaštit ahte doaibma vuođđuduvai eará sivaide.

Mat leat láhkaásahuvvon áigemearit?

Čálalaš vuostáváldinduođaštus 7 beaivvis ja áššálaš dieđut doaimmain 3 mánus.

Oažžu go dieđihit anonymat Suomas?

Juo. Anonyma dieđiheaddji oažžu seamma dievaslaš suoji jus su identitehta paljastuvvá maŋŋá.

Makkár buhtadusaid duopmostuollu sáhttá mearridit?

Lága 27 § buhtadusa (hyvitys) mii sáhttá leat logiid duháhiid euro, ja bargosoahpamušlága mielde gitta 24 mánu bálkká.

Goas sáhttá mannat njuolga Vuoigatvuođakanslerdoaimmahahkii?

Jus siskkáldas kanála váilu, áigemearit eai doalahuvvo dahje jus son ballá hehttehusain dahje jođiheaddji lea ieš searvan boasttuvuohtii.

Sáhttá go bargi áššáskuhttojuvvot fitnodatčiegusvuođa rihkkumis?

Ii sáhte. Lága 26 § addá dievaslaš ovddasvástádusfriddjavuođa jus sus lei ágga jáhkkit ahte dieđiheapmi lei dárbbašlaš.

Manne dábálaš e-poasta dahje revekássa ii dohkke Suoma láhkii?

Dábálaš e-poasttas IT-bargit ja hovddat oidnet njuolga sáddieja IP-čujuhusa ja nama, ja dalle čiegusvuohta rihkkojuvvo. Revekássa fas lea várálaš go kote-kamerat dahje giehtačála sáhttet paljastit dieđiheaddji, iige das sáhte addit automáhtalaš 7 beaivvi duođaštusa iige joatkit anonyma ságastallama.

Mii dáhpáhuvvá jus bargoaddi maŋida 3 mánu áigemeari Suomas?

Jus bargoaddi ii atte vástádusa golmma mánu sisa, son rihkku njuolga lága. Dalle dieđiheaddjis lea dievaslaš vuoigatvuohta mannat njuolga Vuoigatvuođakanslerdoaimmahahkii dahje mediijai, ja fitnodat massá vejolašvuođa divvut áššiid jaskatvuođas.