Makkár dokumentašuvnna berre ráhkadit dieđihankanála várás Ruoŧa lága mielde?

Juridihkalaš vuođđu: Dokumentašuvnna lágalaš gáibádusat Ruoŧa lágas

Ruoŧa dieđiheaddjisuodjalanláhka (Lag 2021:890) ii ane dieđihankanála dušše teknihkalaš reaidun. Bargoaddi ferte doallat fámus ollislaš čálalaš dokumentašuvnna. Lága 5 kap. 2 § mearrida ahte bargoaddi ferte ráhkadit čálalaš meannudanrutiinnaid (skriftliga rutiner) dieđihusaid vuostáiváldima, gieđahallama, čuovvoleami ja suollemasvuođa seailluheami várás.

Dokumentašuvdna lea dehálaš máŋgga siva dihte:

• Arbetsmiljöverket bearráigeahčču (8 kap.): Bearráigeahččoeiseválddis lea vuoigatvuohta gáibidit oaidnit bargoaddi čálalaš rutiinnaid ja beavdegirjjiid. Jos dokumentašuvdna váilu, bargoaddái sáhttá addojuvvot bággu sáhkkuin (vite).
• Bargoduopmostuollu (Arbetsdomstolen): Jos riiddu šaddá máksoheamis dahje heajos meannudeamis (2 kap.), bargoaddi ferte jorgalahtton duođaštanovddasvástádusa vuođul čájehit dárkilis dokumentašuvnna das ahte meannudeapmi ii lean máksoheapmi.
• IMY ja GDPR bearráigeahčču: Integritetsskyddsmyndigheten gohcá ahte persovdnadieđut eai seailluhuvvo guhkibut go lágas lea mearriduvvon ja ahte sihkaldan lea duohta.

Čálalaš rutiinnat (5 kap. 2 §): Mii dain galgá leat?

Bargoaddi čálalaš rutiinnat leat organisašuvnna siskkáldas njuolggadusat. Dain galget leat čuovvovaš oasit:

• Gieđahallanolbmuid nammadeapmi: Čielga mearrádus das, geat olbmot dahje ovttadagat leat bargoaddi bealis nammaduvvon sorjjasmeahtes gieđahallin (5 kap. 10 §).
• Jáv-dilit (esteellisyys): Makkár rutiinnat čuvvojit jos dieđihus guoská gieđahallanolbmo iežas, su lagaš olbmo dahje fitnodaga jođihangotti?
• Áigemeriid goziheapmi: Movt sihkkarastojuvvo ahte 7 beaivvi duođaštus ja 3 mánu diehtojuohkin sáddejuvvojit áiggil (5 kap. 8 §).
• Suollemasvuohta ja jáhkavuohta: Makkár teknihkalaš ja juridihkalaš doaibmabijut gáhttejit dieđiheaddji identitehta (OSL 32 kap. 3 b § ja 5 kap, ja 10 §).
• Dutkama rutiinnat: Movt siskkáldas dárkkistus čađahuvvo, makkár áššebáhpárat ráhkaduvvojit ja goas ášši sirdása bolesii dahje olggobeale eiseválddiide.

Almmolaš dieđuid juohkin (5 kap. 9 §): Intranet ja ruovttosiiddut

Lága 5 kap. 9 § geatnegahttá bargoaddi addit čielga ja álkket olámuttus dieđuid siskkáldas dieđihankanála birra. Dát diehtu ferte leat fidnemis:

• Organisašuvnna intranetis ja bargobáikkis;
• Almmolaš ruovttosiidduin, jos kanála lea olámuttus maiddái olggobeale olbmuide (nugo ovddeš bargiide, hárjehalliide dahje fállanfitnodagaid bargiide);
• Dieđut galget siskkildit maiddái rávvagiid das movt olggobeale 38 eiseváldái sáhttá dieđihit ja makkár vuođđolágalaš meddelarfrihet-suodji bargiin lea.

Dieđut berrejit leat maiddái davvisámegillii, erenoamážit sámi hálddašanguovllu bargoaddiin, vai gielalaš dásseárvu duohtandahkkojuvvo.

Ságastallamiid ja čoahkkimiid beavdegirjjit (5 kap. 6-7 §)

Go dieđiheaddji gáibida fysalaš deaivvadeami (5 kap. 6 §) dahje go ságastallamat dollojuvvojit telefovnnas, bargoaddis leat čielga dokumenterengeatnegasvuođat (5 kap. 7 §):

Jietnabádlen (äänitalletus): Deaivvadeami oažžu bádlet dušše dalle jos dieđiheaddji lea ovddalgihtii addán čálalaš miehtama. Bádlejupmi ferte vurkejuvvot šifrejuvvon vuogádagas.

Čálalaš beavdegirji: Jos miehtan jietnabádlemii ii addojuvvo, gieđahallanolbmot fertejit čállit dárkilis beavdegirjji. Beavdegirjjis galgá leat:

• Deaivvadeami beaivemearri, áigi ja báiki;
• Oassálastit (dieđiheaddji namma čihpuid OSL mielde);
• Dárkilis čoahkkáigeassu buot dieđihuvvon boasttuvuođain;
• Dieđiheaddji dárkkistan- ja divvunvejolašvuohta;
• Dieđiheaddji vuolláičálus dahje dohkkeheapmi šifrejuvvon vuogádagas.

Guovtti jagi sihkaldannjuolggadus (5 kap. 4 § - Gallring): Absoluhtta takkadiibmu

Okta ruoŧa lága dehálamos ja eanemusat dárkkistuvvon mearrádusain lea guovtti jagi sihkaldannjuolggadus (gallring efter två år). Lága 5 kap, ja 4 § mearrida:

"Persovdnadieđut dieđihankanálas eai oaččo gieđahallojuvvot guhkibut go mii lea dárbbašlaš, ja eanemusat guokte jagi maŋŋá go ášši lea loahpahuvvon."

Dát njuolggadus lea absoluhtta. Guokte jagi rehkenastojuvvojit dan beaivvis go ášši loahpalaš čielggadus lea dahkkon ja dieđiheaddjái lea addon maŋimus diehtojuohkin. Dán beaivvi maŋŋel bargoaddi ferte sihkut buot persovdnadieđuid:

• Dieđiheaddji namma, e-boastačujuhus ja oktavuođadieđut;
• Dutkkaduvvon olbmo namma ja persovdnadieđut;
• Vittehiid ja eará gullevaš olbmuid dieđut;
• Dokumeanttat mat siskkildit nammaid dahje persovdnadovddaldagaid.

Spiehkastat guovtti jagi njuolggadussii lea dušše dalle jos ášši lea mannan duopmostullui, bolesdutkamii dahje jos almmolaš arkivalágat (Arkivlagen) gáibidit dokumeanttaid vuorkáma almmolaš arkiivii salassapitomerkintöineen.

Eavttuhis audit-loggat ja RFC 3161 áigegilkorat

Mo bargoaddi sáhttá duođaštit eiseválddiide ahte láhka lea čuvvojuvvon? Dasa dárbbašuvvo eavttuhis digitála audit-loki:

RFC 3161 Trusted Timestamping: Juohke dieđihus, beavdegirji ja mearrádus oažžu kryptográfalaš áigegilkora, mii duođašta sekuntii mielde goas dokumeanta lea ráhkaduvvon ja ahte dan sisdoallu ii leat maŋŋel rievdaduvvon.

WORM-teknologiija (Write Once, Read Many): Audit-loki vurkejuvvo dakkár serveriidda, gosa oktage – iige bargoaddi IT-direktevra – sáhte sihkut dahje rievdadit loggamearkkumiid ovdal lágalaš sihkaldanbeaivvi.

Bearráigeahččora raporttat: Arbetsmiljöverket dahje IMY dárkkistusain bargoaddi sáhttá ovtta bálkestemiin genereret virggálaš raportta buot meannudemiin almmá suollemasvuođa rihkkuma haga.

MBL 11 § šiehtadallamiid beavdegirjjit

Ruoŧa bargoelámi njuolggadusaid mielde bargoaddi ferte álo seailluhit MBL 11 § vuođđoráđđádallamiid beavdegirjjiid. Dain beavdegirjjiin galgá leat:

• Ammattilihtuid oassálastit ja šiehtadallanbeaivvit;
• Lihtuid cealkámušat dieđihankanála válljemis ja rutiinnain;
• Siskkáldas gieđahallanolbmuid nammadeami dohkkeheapmi;
• Soahpamušat das movt bargiide dieđihuvvo kanála doaimmas.

Geavatlaš skenáriat: Dokumentašuvdna ja arkiveren

Čuovvovaš 10 skenário čájehit movt dokumentašuvdna doaibmá geavatlaččat:

Dokumenteren lea riektedorvvu geađgi, ja rutiinnat fertejit leat sajis, dasto áigi ii vuordde. Bargoaddi ferte doallat fámus dárkilis beavdegirjjiid ja čálalaš rutiinnaid. Go Arbetsmiljöverket boahtá dárkkistussii, eiseválddit eai guldal njálmmálaš čilgehusaid. Sii gáibidit oaidnit čálalaš duođaštusaid, ja dokumentašuvdna lea bargoaddi áidna bealuštus.

Guovtti jagi sihkaldannjuolggadus (5 kap, ja 4 §) gáibida automatihkka, dasto manuála arkiiva vajálduvvá, danin go riska lea stuoris. Jos organisašuvdna seailluha persovdnadieđuid badjel guovtti jagi, dat rihkku njuolgga Ruoŧa lága ja GDPR artihkkal 5. Integritetsskyddsmyndigheten (IMY) sáhttá ásahit stuorra sankšuvnnaid. UNOVOX automáhtalaš mohtor sihkku dieđuid tasan guovtti jagi maŋŋá almmá inhimillisen virheettömyyden haga.

Skenário 11 guoská davvisámi buohccedivššáriid ja dálkkasdokumeanttaid seailluheapmái. Dálkkasboasttuvuohta dutkojuvvui ja loahpahuvvui 2024 giđa. 2026 giđa buot divššára ja pasieanttaid persovdnadieđut sihkkojuvvojit UNOVOX vuogádagas. Dušše anonymiserejuvvon diehtu bázii organisašuvnna oahppamateriálan.

Skenário 12 fátmmasta gielddalaš skuvladoaimma Váhčiris. Skuvlabargi dieđihii oahpaheami váilevašvuođaid birra. Gieldda sorjjasmeahtes gieđahallanolbmot čálle beavdegirjji davvisámegillii ja dohkohehte dan bargiin. Beavdegirji vurkejuvvui šifrejuvvon hápmái ja loahpahuvvui lágalaččat guovtti jagi sisa.

Skenário 13 čilge finánsafitnodaga mii doaibmá Finansinspektionen bearráigeahču vuolde. Báŋkku dieđihankanálas leat 24 dieđihusa maŋimus golmma jagi áigge. Finansinspektionen dárkkisteaddjit geahčadit audit-loggaid ja oaidnit ahte buot boarrásat go 2 jagi áššit leat lágalaččat sihkkojuvvon. Dárkkistus loahpahuvvo almmá huomautuksen haga.

Skenário 14 guoská boazodoalloguovllu meahccehuksehussii, ja ingenevra dieđihii lobihis bázahusaid birra. Fitnodaga jođihus čađahii MBL 11 § ráđđádallamiid ammattilihtuiguin kanála rutiinnaid birra. Šiehtadallama beavdegirjjit vásihedje ahte lihttu dohkkehii kanála 100-proseanttalaččat.

Skenário 15 čalmmustahttá WORM-teknologiija (Write Once, Read Many) geavaheami. IT-hoavda geahččalii sihkut muhtun dieđihusa mii guoskkai su ustiba. Vuogádat ceggii bisseheami, go WORM-arkiiva ii divtte oktage sihkut dahje rievdadit loggaid ovdal 2 jagi ráji. Dát nannesta luohttámuša ja hehtte virgeburesgeavahusa.

Skenário 16 gieđahallá ruovderiggodagaid fievrrádusfitnodaga Davvi-Ruoŧas. Vuoddjit ožžot rutiinnaid davvisámegillii ja ruoŧagillii. Go kanála rutiinnat leat fidnemis bargiid eatnigillii, buot bargit dihtet mo dieđihit ja makkár suodji sis lea.

Skenário 17 fátmmasta universitehta dutkandoaimmahaga, ja dutki dieđihii dieđalaš falskema birra. Ášši manná duopmostullui, mii addá lágalaš vuođu seailluhit áššebáhpáriid guovtti jagi ráji maŋŋel lága 5 kap. 4 § mielde.

Skenário 18 čilge hotelladoaimma Gironis gos geavahuvvo sesoŋŋabargit. Hotellajođiheaddji vuorká buot dieđihusaid UNOVOX vuogádahkii. Áigemearit ja sihkaldannjuolggadusat doibmet automáhtalaččat beroškeahttá das leago hotella rabas vai gitta.

Skenário 19 guoská siviilagirdingeaidnofitnodahkii. Mekánihkkara dieđihus girdinsihkarvuođas gieđahallojuvvo dárkilis beavdegirjjiiguin. Transportstyrelsen dárkkista dokumeanttaid ja gávnnaha ahte buot rutiinnat čuvvot EU 376/2014 gáibádusaid.

Skenário 20 čalmmustahttá gielddalaš arkiivalága ja dieđiheaddjilága oktavuođa. Gielda sihkku persovdnadieđuid siskkáldas vuogádagas 2 jagi maŋŋel, muhto doallá almmolaš mearrádusa arkiivvas OSL 32 kap. 3 b § suollemasvuođamerkemiiguin.

Skenário 21 guoská báikkálaš sámi kulturinstituhttii. Bargi dieđiha ahte stáhtadoarjagat leat geavahuvvon boastto ulbmiliidda. Instituhta stivra čuovvu čálalaš rutiinnaid ja doalvu ášši gieđahallamii sorjjasmeahtes dárkkisteaddjái. Ášši loahpahuvvo ja beavdegirjjit seailluhuvvojit lága mielde.

Skenário 22 fátmmasta energiijafitnodaga mii hukse čáhcefápmorusttegiid. Turbiidnabargi fuomáša oljogolgama jogas. Son sádde dieđihusa ja oažžu RFC 3161 áigegilkora. Áigegilkor duođašta ahte dieđiheapmi lea dáhpáhuvvan ovdal go eiseválddit bohte báikái.

Skenário 23 čilge dálkkasbuvttadanlágádusa Ubmis, ja kvalitehtahoavda dieđiha váilevašvuođaid steriilavuođas. Läkemedelsverket dárkkista lágádusa ja gávnnaha ahte siskkáldas dokumentašuvdna lea aukotlaš ja lágalaš.

Skenário 24 guoská skuvlla rektora ja oahpaheddjiid gaskasaš eiriide. Čálalaš rutiinnat gieđahallet esteellisyyden (jäv) dárkilit. Go dieđihus guoskkai rektora, dat sirdojuvvui dakkaviđe gieldda skuvlahoavdái almmá rektora dieđitkeahttá.

Skenário 25 čalmmustahttá nuoraidbargo- ja hárjehallanprográmmaid. Hárjehalli dieđiha heajos meannudeamis, ja bargoaddi čuovvu lága 5 kap. 2 § rutiinnaid ja addá sutnje dievaslaš suoji ja beavdegirjji dárkkisteami várás.

Gielalaš dásseárvu dokumentašuvnnas lea Sámi servodaga eaktu. Čálalaš rutiinnat davvisámegillii addet bargiide duohta vejolašvuođa ipmirdit iežaset vuoigatvuođaid. Go gielddat ja fitnodagat Davvi-Ruoŧas fállet sámegielat rutiinnaid, dat nannesta luohttámuša ja ráhkada oadjebas bargobirrasa.

Audit-loki ja WORM-teknologiija leat bargoaddi stuorámus dáhkádus eiseválddiid sáhkoid vuostá. Go bargoaddi sáhttá čájehit automáhtalaš loggaid juohke dieđihusas, Arbetsmiljöverket ii sáhte ásahit sáhkkuid. UNOVOX fállá buot dáid reaidduid ovttain automáhtalaš bálvalusain.

Loahpalaš konklušuvdna: Dokumentašuvdna lea organisašuvnna integritehta speadjal. Čálalaš rutiinnat, beavdegirjjit ja guovtti jagi sihkaldannjuolggadusa čuovvun dáhkidit ráfálaš bargoeallima ja alimus ehtalaš dási. UNOVOX lea ruoŧa bargoaddiid buoremus čoavddus, mii dáhkida 100% lágalašvuođa ja suoji juohke beaivve.

Makkár persovdnadieđuid gieđahallan lea lágalaččat dohkálaš dieđihankanálas? GDPR artihkkal 6 ja 9 mearridit garrasit persovdnadieđuid gieđahallama rájiid. Lága 2021:890 5 kap. 4 § addá lágalaš vuođu gieđahallat hearkkes persovdnadieđuid (nugo dearvvašvuođadieđuid dahje politihkalaš gullevašvuođa), muhto dušše dalle jos dat leat áibbas dárbbašlaččat boasttuvuođa dutkamii. Liigás dieđut, mat eai gula áššái, fertejit sihkkojuvvot dakkaviđe ovdal go áššebáhpárat vurkejuvvojit.

Schrems II ja dieđuid sirdin EU ja EES olggobeallái lea stuorra riska. US Cloud Act ja amerihkálaš serverat eai deavdde Ruoŧa suollemasvuođagáibádusaid. Go bargoaddi geavaha dieđihankanála, buot dieđut fertejit vurkejuvvot Ruoŧas dahje EU/EES siskkobealde. UNOVOX serverat leat 100% Ruoŧa siskkobealde ja leat suodjaluvvon amerihkálaš eiseválddiid beassanvuoigatvuođaid vuostá.

Skenário 26 guoská mineráladoaimmahahkii ja meahccevuovdimii Gironis. Birasinspektora fuomáša ahte luonddudutkanraportat leat biddjon čiegus arkiivvii. Čálalaš rutiinnaid mielde bargoaddi ferte buktit buot dáid dokumeanttaid beavdái. Dieđihus čielggaduvvo ja birasvahát bissehuvvo dakkaviđe.

Skenário 27 fátmmasta priváhta vuorrasoolbmuid bálvalusaid. Divššár dieđiha ahte vuorrasat leat leamaš almmá biebmu haga guhká. Gieđahallit čállet beavdegirjji ja vurkejit dan šifrejuvvon hápmái. 2 jagi maŋŋel buot divššára ja vuorrasoolbmuid dieđut sihkkojuvvojit automáhtalaččat.

Skenário 28 čilge logistihkkafievrrádusa goas vuoddji dieđiha heakkaváralaš dálkesihkkarvuođas. Bargoaddi seailluha beavdegirjjiid 18 mánu ja sihkku daid tasan 2 jagi maŋŋel. IMY dárkkistusas fitnodat oažžu giitosiid aukotlaš sihkaldanmohtora geavaheamis.

Skenário 29 guoská davvisámi skuvlla oahppogirjjiide ja doarjjadoaimmaide. Oahpaheaddji dieđiha ahte mánáidgárddi ruđat leat geavahuvvon boastut. Gieldda sorjjasmeahtes gieđahallit čuovvolit ášši ja čállet beavdegirjji davvisámegillii. Beavdegirji dohkkehuvvo bargiin ja ruđat biddjojuvvojit fas mánáid buorrin.

Skenário 30 čalmmustahttá báŋkku compliance-ossodaga ja siskkáldas dárkkisteami. Báŋkku dieđihankanálas leat 15 ášši, ja finansinspektionen boahtá dárkkistit loggaid. Báŋku čájeha WORM-arkiivva ja RFC 3161 áigegilkorat, mat duođaštit ahte oktage loggamearka ii leat rievdaduvvon.

Skenário 31 fátmmasta industriijafitnodaga kemiijalaš vuorkká Davvi-Ruoŧas. Bargi dieđiha ahte myrkkat leat leamaš vuorkáduvvon almmá lobi haga. Fitnodat njulge dili ja seailluha beavdegirjjiid guovtti jagi lágalaš áigemeari mielde.

Skenário 32 čilge girdingeaidnofitnodaga navigášuvdnavuogádagaid. Teknihkkara dieđihus gieđahallojuvvo dárkilit ja beavdegirjjit vásihedje ahte mašiidna lea divvojuvvon. Dokumentašuvdna dohkkehuvvo Transportstyrelsen bealis.

Skenário 33 guoská bálvalusfitnodahkii mii duddjo bálkásirddašemiid. Rehketdoallobargi fuomáša boasttuvuođaid vearromávssuin. Dieđihus čielggaduvvo ja beavdegirjjit seailluhuvvojit lága 5 kap. 4 § mielde.

Skenário 34 čalmmustahttá stuorra gielddalaš MBL 11 § ráđđádallamiid. Gielda ja ammattilihtut vuolláičállet beavdegirjji dieđihankanála rutiinnaid birra. Beavdegirji seailluhuvvo gieldda arkiivvas ja gieđahallit doibmet daid njuolggadusaid mielde.

Skenário 35 guoská sámi ealáhusaid ja boazodoalu oktasašbargočovdosiidda. Orohatbargi dieđiha hearkkes eiriid birra. Gieđahallanolbmot geavahit davvisámegiela ja čállet beavdegirjji mas buot persovdnadieđut leat čihpuid OSL mielde.

Teknihkalaš ja juridihkalaš dásis bargoaddi ferte leat álo gárvvis. Dárkkistusat eai dieđit ovddalgihtii, ja áigemearit leat striŋggat. Go organisašuvnnas lea UNOVOX vuogádat, buot beavdegirjjit, audit-loggat ja sihkaldanrutiinnat leat doaimmas birra jagi. Dát nannesta bargoaddi árvvu ja dáhkida ahte organisašuvdna ii goassege šatta máksit stuorra sáhkkuid.

Gielalaš dásseárvu dokumentašuvnnas lea maiddái olmmošvuoigatvuohta. Sámi bargiin lea riekti oažžut dieđuid ja beavdegirjjiid davvisámegillii. UNOVOX fállá dievaslaš gielalaš doarjaga, mii dahká davvisámegiela geavaheami lunddolažžan buot ruoŧa bargoaddiide.

Loahpalaš čoahkkáigeassu: Dokumentašuvdna lea organisašuvnna gievrramus bealuštus ja ehtalaš vuođđu. Ruoŧa láhka 2021:890 gáibida čálalaš rutiinnaid, beavdegirjjiid ja 2 jagi sihkaldannjuolggadusa čuovvuma. UNOVOX fállá máilmmi dási teknologiija ja lágalaš dieđu, mii sihkkarastá ahte buot gáibádusat devdojuvvojit 100-proseanttalaččat.

BankID, Freja eID ja digitála vuolláičállinvuogádagat nannestejit beavdegirjjiid rievttálaš fámu. Vuolláičálus lea dárbbašlaš, ja identifiseren ferte leat sihkkaris. Go dieđiheaddji dohkkeha fysalaš deaivvadeami beavdegirjji BankID bokte, son sáhttá dahkat dan šifrejuvvon portaalas almmá ahte su namma paljastuvvo almmolašvuhtii. Dát dáhkida ahte beavdegirjjis lea e-IDAS standárdda mielde alimus rievttálaš árvu ruoŧa duopmostuoluin.

Tilintarkastajien ja revisorera rolla bargoaddi dokumentašuvnna árvvoštallamis lea stuoris. Revisora dárkkista riskkaid, ja rutiinnat fertejit leat čálalaččat. Jahkásaš dárkkistusas autoriserejuvvon revisora geahčada ahte fitnodagas leat čálalaš rutiinnat lága 5 kap. 2 § mielde ja ahte guovtti jagi sihkaldannjuolggadusa leat čuvvon. UNOVOX automáhtalaš compliance-raporta fállá revisorii buot dárbbašlaš dieđuid ovtta sekunddas.

Skenário 36 guoská boazodoalu ja mineráladutkama oktavuođaide. Fitnodaga jođihus čállet dárkilis rutiinnaid davvisámegillii movt eamiálbmotvuoigatvuođat vuhtiiváldojuvvojit. Dát rutiinnat vurkejuvvojit intranetii ja bargit ožžot oahpahusa daid geavaheamis.

Skenário 37 fátmmasta dearvvašvuođadoaimmahaga gos barget bargit Suomas ja Ruoŧas. Ruoŧa láhka 2021:890 ja Suoman láhka 1171/2022 čuvvojuvvojit seamma vuogádagas. UNOVOX gieđahallá guovtti riikka njuolggadusaid automáhtalaččat.

Skenário 38 čilge gielddalaš arkiivva ja OSL 32 kap. 3 b § suollemasvuođamerkemiid. Gieldda arkiivahoavda merke buot dieđihusdokumeanttaid absoluhtta suollemasvuođain. Oktage ii beasa oaidnit dieđiheaddji namma vaikko áššebáhpárat leat arkiivvas čuođi jagi.

Skenário 39 guoská siviilagirdingeaidnofitnodaga teknihkalaš loggaide. Girdimašiinna dárkkistusloggat vurkejuvvojit WORM-teknologiijain. Transportstyrelsen dárkkisteaddjit giitet fitnodaga alladási dokumentašuvnnas.

Skenário 40 čalmmustahttá ámmátlaš jorgaleaddji suollemasvuođasoahpamuša. Go dieđihus boahtá davvisámegillii, jorgaleaddji vuolláičállá OSL tystnadsplikt-čállosa ovdal jorgaleami. Beavdegirji vurkejuvvo UNOVOX šifrejuvvon vuorkkái.

Vállje UNOVOX ja sihkkaraste ahte du organisašuvdna lea álo 100% lágalaš. Dokumentašuvdna, 2 jagi sihkaldanmohtor, RFC 3161 áigegilkorat ja davvisámegiela doarjja dahket UNOVOXis ruoŧa buoremus ja sihkkaramos dieđihankanála juohke bargoaddái.

Bargoduopmostuollu (Arbetsdomstolen) vuođđuduvvá friija duođaštanárvvoštallamii (fri bevisprövning). Duopmárat geahčadit buot faktaid, ja čálalaš duođaštus lea dehalaš. Digitála loggat, mat leat šifrejuvvon ja áigegilkorastuvvon, leat duopmostuolus buoremus bealuštus. Go bargoaddi sáhttá čájehit ahte dokumeanttaid ii leat sáhttán manipuleren, duopmostuollu luhttá bargoaddi čilgehussii ja hávkkaida váidagiid.

Olggobeale advokáhtaid geavaheapmi arkiivva bearráigeahčus addá lassi dorvvu. Advokáhtta lea sorjjasmeahttun, ja riekteoadju nanosmuvvá. Go fitnodat bálkáha advokáhtadoaimmahaga dárkkistit dieđihankanála arkiivva jahkásaččat, organisašuvdna sihkkarastá ahte buot guovtti jagi sihkaldannjuolggadusat ja suollemasvuođagáibádusat leat devdojuvvon pilkulleen.

Davviriikkalaš bargoaddiide, geain leat doaimmat Ruoŧas, Norggas ja Suomas, oktasaš dokumentašuvdnastandárda lea dárbbašlaš. Lágat leat sierra, ja prinsihpat leat seammalágánat. Ruoŧa láhka 2021:890 gáibida báikkálaš gieđahallama ja 2 jagi sihkaldanmohtora. UNOVOX fállá máŋggariikkalaš vuogádaga, mii heiveha buot dáid njuolggadusaid ovtta hálddašanpanelii.

Čoahkkáigeassun: Buorre dokumentašuvdna ii leat noađđi, muhto dat lea organisašuvnna gievrramus suodji. Go rutiinnat leat čálalaččat, áigemearit dohkohehttojit ja dieđut sihkkojuvvojit áiggil, du fitnodat lea dorvvos juohke dásis. UNOVOX lea ruoŧa bargoaddiid buoremus ustit lágalašvuođa sihkkarastimis odne ja boahttevuođas.

Loahppasánit: Lágalašvuohta lea válljen, ja sihkkarvuohta lea dáhkádus, dasto áigi lea odne, danin go doaibma lea dárbbašlaš. Bargoaddi gii doallá čálalaš dokumentašuvnna ortnegis ráhkada luohttámuša ja ráfálašvuođa bargobáikái. Arbetsmiljöverket, IMY ja duopmostuolut árvvoštallet bargoaddi doaimmaid duohta faktaid vuođul. Faktat eai gielis, ja beavdegirjjit duođaštit, dasto garvve riskkaid, danin go sihkkaraste bargiid dorvvu, go luohttámuš lea bargoelámi vuođđogeađgi, ja eahpečielggasvuođat mákset liiggás olu. Vállje UNOVOX ja sihkkaraste ahte du fitnodagas lea ruoŧa nannoseamos dieđihankanála ja olles lágalaš dorvu juohke beaivve. Ráfálaš bargobiras lea buohkaid vuoigatvuohta.

Movt UNOVOX automatihkka gieđahallá dokumentašuvnna?

Manuála dokumenteren lea stuorra riska ja gáibida áiggi. UNOVOX automatihkka čoavdá dán buot dásiin:

• Automáhtalaš diaari ja áigegilkorat: Juohke dieđihus oažžu virggálaš áššenummar ja RFC 3161 kryptográfalaš áigegilkora.
• Standardiserejuvvon beavdegirjereaiddut: Gieđahallit sáhttet ráhkadit fysalaš deaivvadeami beavdegirjjiid njuolgga vuogádagas ja sáddet daid dieđiheaddjái dohkkeheami várás.
• Automáhtalaš 2 jagi sihkaldanmohtor: Vuogádat rehkenastá seailluhanáiggi automáhtalaččat ja sihkku buot persovdnadieđuid tasan guovtti jagi maŋŋel ášši loahpaheami (5 kap. 4 §).
• Revisionspår Arbetsmiljöverketii: Ovtta klivkemiin bargoaddi oažžu dievaslaš audit-raportta, mii duođašta lágalašvuođa eiseválddiide.

Čoahkkáigeassu: Dokumentašuvdna nannesta organisašuvnna integritehta

Čálalaš rutiinnat, beavdegirjjit ja guovtti jagi sihkaldannjuolggadusa čuovvun eai leat dušše byrokráhtalaš geatnegasvuođat. Dat leat organisašuvnna riektedorvvu ja luohttámuša nannoseamos geađggit. Go dokumentašuvdna lea ortnegis, bargoaddi lea álo gárvvis vástidit eiseválddiide, duopmostuoluide ja bargiide. UNOVOX fállá dievaslaš automatihka, mii dahká Ruoŧa lága 2021:890 čuovvuma álkkin, sihkkarin ja dorvvolažžan juohke beaivve.